Abstrakcja staje się wyzwoleniem umysłu

Abstrakcja staje się wyzwoleniem umysłu. Nieustannie podtrzymuje on przy życiu określone struktury. Nieustannie powtarza utarte schematy, powiela reakcje, przyjmuje postawy.

Abstrakcja staje się tak samo dla twórcy, jak też człowieka, formą wyzwolenia spod pewnych, formalnych ram własnego istnienia. Dlatego poniekąd, ale tylko w ograniczonej części, a bardziej nawet - w organicznej, gdzie struktura tkanek przypomina boazerię i na styku drewna i lakieru rysuje się rozbłysk światła, zamiera myśl, która już dawno przestała być myślą, a jest tylko żywym wspomnieniem samej siebie.

Od konkretu przechodzę do doświadczenia abstrakcji. Abstrakcja staje się narzędziem obcowania z własnym umysłem i dążeniem do wyjścia poza schematy i modele, abstrakcja staje się swobodą, w której nie potrzebne są ani logika, ani sensowność, bo stają się pewnego rodzaju ograniczeniem wolności przez odgórnie narzucone ramy.

Tutaj umysł staje się rozluźniony, swobodny, obrazy przepływając pomiędzy sobą tworzą luźne skojarzenia, które opierają się na samym obrazie, słowie, brzmieniu. Nie zmierzają do ukazania czegoś konkretnego, bo konkret zastępuje abstrakcję i z poziomu abstrakcyjnego umysł wchodzi na poziom bardziej racjonalny - a raczej poziom uporządkowywania doświadczenia i wcielania go w struktury.

Abstrakcja to forma doświadczenia. Abstrakcja jest pewnego rodzaju stanem - postawą, tak samo jak postawą jest racjonalizm, za którym idzie logika. Nawet w obliczu doznawanych, silnych emocji, człowiek może zachować spokój myśli i ta zachowawczość w podejmowaniu decyzji i wydawaniu osądów również staje się postawą - świadomym rodzajem reakcji na bieżące doświadczenie emocjonalne.

Tak samo abstrakcja staje się pewnego rodzaju formą reorganizacji struktur. Można to porównać do momentu, w którym powstają nowe neurony. Struktury bazują na określonych interpretacjach i relacjach, natomiast abstrakcja umożliwia wyjście poza te, znane już struktury, tworząc nowe formy relacji pomiędzy obiektami, tworząc także obserwacyjną przestrzeń, w której dotychczasowe doświadczenia rysują się w zupełnie nowy sposób. Jednak, aby było to możliwe, przywiązanie do określonych interpretacji i narracji musi się rozluźnić. I to najtrudniejszy moment, ponieważ to przywiązanie obnaża emocjonalny, intymny i osobisty stosunek człowieka do interpretacji samej w sobie.