Blizna.

Do tej kamienicy wprowadziłem się pod koniec października.

Stała przy jednej z tych ulic Starego Miasta, które turyści fotografują latem, a jesienią omijają, bo wiatr potrafi tam zawrócić człowieka razem z parasolem. Brama była ciężka, drewniana, pomalowana kiedyś na ciemną zieleń. Farba odłaziła płatami, a na drugim piętrze brakowało jednej tralki w poręczy.

Mieszkanie wynająłem przypadkiem. Dwa pokoje, kuchnia z oknem wychodzącym na podwórze i piec, który grzał wtedy, kiedy miał na to ochotę. Nie przeszkadzało mi to. Rano wychodziłem do pracy, wieczorem wracałem, po drodze kupowałem chleb, papierosy i coś na kolację. Czasami zachodziłem na Stary Rynek, czasami siadałem gdzieś na kawę.

Żyłem zwyczajnie.

Klarę zobaczyłem pierwszy raz na schodach.

Schodziła z góry, trzymając za rękę chłopca. Mogła mieć trzydzieści lat, może trochę mniej. Szczupła, jasne włosy związane niedbale z tyłu. Chłopiec miał może pięć lat. Zwróciłem na niego uwagę, bo zatrzymywał się co kilka stopni i kaszlał. Nie był to zwykły dziecięcy kaszel. Głęboki, mokry, jakby każde zaczerpnięcie powietrza wymagało od niego pracy.

— Dzień dobry — powiedziała.

— Dzień dobry.

Minęliśmy się.

Później widywałem ich często. W piekarni, w małym spożywczym za rogiem, czasami na chodniku. Po kilku tygodniach przestaliśmy ograniczać się do „dzień dobry”.

Chłopiec miał na imię Michał.

Któregoś dnia Klara powiedziała mi, że ma mukowiscydozę.

Powiedziała to spokojnie, jak mówi się komuś, że jutro będzie padać.

— U niego jest źle — dodała. — Lekarze nie obiecują wiele.

Nie wiedziałem, co odpowiedzieć.

— Leczenie?

Uśmiechnęła się.

Ten uśmiech pamiętam do dziś. Nie było w nim ani żalu, ani pretensji. Raczej coś w rodzaju zakłopotania.

— Leczenie kosztuje.

Dopiero później zrozumiałem, co oznaczało to krótkie zdanie.

Jej męża poznałem najpierw ze słuchu.

Mieszkali piętro nade mną. Wieczorami dochodziły stamtąd podniesione głosy. Potem trzask drzwi. Czasem coś spadało na podłogę. Raz usłyszałem tłuczone szkło.

Później zobaczyłem go na schodach.

Miał na imię Paweł. Wysoki, mocno zbudowany, z twarzą człowieka, który kiedyś musiał być przystojny. Minął mnie bez słowa. Pachniał alkoholem.

Następnego dnia Klara miała rozciętą wargę.

Nie zapytałem.

Za drugim razem miała siniak pod okiem.

Wtedy zapytałem.

— Upadłam.

— Klara.

Spojrzała na mnie.

— Naprawdę nie musisz mi tłumaczyć.

Milczała.

— Dlaczego od niego nie odejdziesz?

Długo patrzyła przez okno na podwórze.

— Bo jest moim mężem.

— To nie jest odpowiedź.

— Dla mnie jest.

— Bije cię.

— Wiem.

— Przepija pieniądze.

— Wiem.

— Michał jest chory.

— Też wiem.

Powiedziała to tak cicho, że natychmiast pożałowałem ostatniego zdania.

Po chwili dodała:

— Przysięgałam.

— Jemu?

— Tak. Ale nie tylko jemu.

Nie zrozumiałem.

— Bogu.

Chyba się skrzywiłem, bo zauważyła.

— Ty w to nie musisz wierzyć.

— A ty wierzysz?

— Tak.

— Nawet teraz?

Popatrzyła na mnie prawie ze zdziwieniem.

— Zwłaszcza teraz.

Powiedziałem jej wtedy coś o policji, o ośrodku pomocy, o tym, że można przecież zacząć od nowa.

Pokręciła głową.

— Paweł nie jest złym człowiekiem. Pogubił się.

— Dość mocno.

— Bóg go znajdzie.

Nie odpowiedziałem.

Kilka tygodni później wracałem wieczorem do domu. Na drugim piętrze zauważyłem uchylone drzwi ich mieszkania.

Chciałem zapukać i powiedzieć Klarze, żeby je zamknęła, ale wtedy usłyszałem jej głos.

Nie powinienem był słuchać.

Zostałem.

Klęczała w kuchni. Widziałem ją przez szparę między drzwiami a framugą. Sama. Głowę miała opartą o złożone dłonie.

— Nie wiem już, co robić — mówiła. — Naprawdę nie wiem.

Potem długo milczała.

— Tobie wierzę. Słyszysz? Tobie jednemu. Oddaję Ci wszystko. Michała. Pawła. Siebie. Wszystko, co mnie boli. Wszystko, czego nie rozumiem. Tylko proszę... znajdź drogę. Nie moją. Najlepszą.

Cofnąłem się cicho i zszedłem na dół.

Pamiętam, że tej nocy długo nie mogłem zasnąć.

Trzy dni później zabrało ją pogotowie.

Paweł pobił ją tak, że straciła przytomność.

W szpitalu powiedziała, że spadła ze schodów.

Tego samego wieczoru wracałem z pracy, kiedy na półpiętrze usłyszałem Michała.

Najpierw kaszel.

Potem płacz.

A potem coś, czego nie potrafię nazwać. Dźwięk człowieka próbującego nabrać powietrza i niemogącego go znaleźć.

Zapukałem.

Nikt nie otworzył.

Szarpnąłem klamkę. Zamknięte.

Zadzwoniłem na policję.

Nie pamiętam, ile czekaliśmy. Pięć minut, może dziesięć. W takich chwilach czas przestaje być czymś, co pokazuje zegarek.

Policjanci weszli siłą.

Michał leżał na podłodze obok łóżka.

Pawła nie było.

Znaleźli go kilka godzin później w jakimś barze.

Michał umarł po trzech dniach.

Na pogrzebie padał drobny deszcz.

Klara stała nad małym grobem bez parasola. Była jeszcze blada po szpitalu. Obok niej nie było Pawła.

Kiedy ludzie zaczęli odchodzić, zostałem kawałek dalej. Nie chciałem jej przeszkadzać.

Myślałem, że płacze.

Nie płakała.

Modliła się.

Nie słyszałem wszystkiego. Tylko kilka zdań, które przynosił wiatr.

— Nie rozumiem... ale Ty wiesz... Niech będzie Twoja wola.

Poczułem wtedy złość.

Prawdziwą.

Na nią. Na Pawła. Na lekarzy. Na cały ten absurd. Może również na Boga, chociaż nie byłem pewien, czy można być złym na kogoś, w kogo nie jest się pewnym, że się wierzy.

Klara została jeszcze długo.

---

Po pogrzebie wyjechała na kilka dni do siostry pod Gnieznem. Lekarz nalegał, żeby nie zostawała sama. Miała wrócić pod koniec tygodnia.

Dwa dni później, późnym wieczorem, usłyszałem huk na górze.

Potem drugi.

Krzyk.

Pomyślałem, że Klara wróciła wcześniej.

Pobiegłem.

Drzwi były otwarte.

W mieszkaniu wyglądało tak, jakby ktoś próbował zniszczyć wszystko, czego nie potrafił zniszczyć w sobie.

Krzesło leżało przewrócone. Na podłodze szkło. Szuflady powyciągane z komody. Na stole trzy puste butelki i czwarta, jeszcze do połowy pełna.

Paweł stał pośrodku pokoju.

— Co ty robisz?!

Odwrócił się.

Nigdy wcześniej ani później nie widziałem takiej twarzy.

Nie był pijany w zwykłym znaczeniu tego słowa. Był rozbity.

— Co ja zrobiłem? — powiedział.

Potem głośniej:

— Boże, co ja zrobiłem?!

Uderzył się pięścią w twarz.

Podszedłem.

— Przestań.

Odepchnął mnie.

— Zabiłem go!

— Paweł...

— Zabiłem własnego syna!

Znów uderzył się w twarz.

Złapałem go za nadgarstki.

Szarpaliśmy się chwilę, aż nagle przestał.

Cała siła z niego zeszła.

Osunął się na podłogę.

— Ja nie powinienem żyć — powtarzał. — Nie powinienem. Nie powinienem.

Usiadłem obok.

Nie wiedziałem, co powiedzieć.

Więc powiedziałem najgłupszą rzecz, jaką można powiedzieć człowiekowi, któremu właśnie zawalił się świat:

— Uspokój się. Wszystko będzie dobrze.

Objąłem go.

Płakał.

Nie jak dorosły mężczyzna.

Jak dziecko.

Położyłem go na kanapie i przykryłem kocem. Siedziałem obok, dopóki nie zasnął.

Kiedy wychodziłem, zobaczyłem na stole fotografię Michała.

Stał na niej między Klarą i Pawłem, trzymając ich oboje za ręce.

Odwróciłem zdjęcie twarzą do dołu.

---

Miesiąc później dostałem kontrakt za granicą.

Miałem wyjechać na rok.

Zostałem cztery.

Moje mieszkanie przejął brat. Z Klarą nie utrzymywałem kontaktu. Czasami pytałem o nią przez telefon, ale brat wiedział niewiele.

— Mieszka — mówił. — Chyba wszystko w porządku.

Tyle.

Po czterech latach wróciłem do Poznania.

Kamienica wyglądała dokładnie tak samo. Nawet brakującej tralki nikt nie naprawił.

Drugiego dnia poszedłem na spacer.

Na niewielkim placu zabaw zobaczyłem kobietę siedzącą przy piaskownicy.

Poznałem ją od razu.

— Klara?

Odwróciła się.

Przez sekundę patrzyła na mnie, a potem roześmiała się.

— Niemożliwe!

Wstała.

Dopiero wtedy zauważyłem brzuch.

Była w zaawansowanej ciąży.

— Gratuluję.

— Dziękuję.

Z piaskownicy przybiegła mała dziewczynka.

— Mama!

Klara pogładziła ją po włosach.

— To Zosia. Dwa lata i trzy miesiące. Zosiu, powiedz dzień dobry.

Dziewczynka schowała się za matką.

Rozmawialiśmy długo.

O wszystkim i o niczym.

W końcu zapytałem:

— A Paweł?

Uśmiechnęła się.

— Paweł jest w pracy.

Chyba zobaczyła moje zdziwienie.

— Nie pije — dodała. — Od prawie czterech lat.

Milczałem.

— Ani kropli. Pracuje. Wraca prosto do domu. Zosię rozpieszcza tak, że kiedyś go za to uduszę. — Roześmiała się. — A teraz czeka na syna.

Dotknęła brzucha.

— Zmienił się?

— Nie.

— Jak to nie?

Klara popatrzyła na bawiącą się córkę.

— Wrócił.

Nie wiedziałem, co powiedzieć.

— Mówiłam ci kiedyś, że to dobry człowiek. Tylko się pogubił.

— Pamiętam.

— Ja też.

Dopiero wtedy zauważyłem mężczyznę siedzącego na ławce po drugiej stronie placu.

Mógł mieć trzydzieści kilka lat.

Nie czytał, nie patrzył w telefon. Po prostu siedział.

Było w nim coś znajomego.

Nie twarz.

Coś innego.

Próbowałem sobie przypomnieć, gdzie go widziałem.

Klara również spojrzała w jego stronę.

Mężczyzna uśmiechnął się.

Klara podniosła rękę i pomachała mu, jak komuś, kogo zna się od dawna.

Odpowiedział tym samym gestem.

I wtedy zobaczyłem jego dłoń.

Na jej środku biegła wyraźna, nierówna blizna.

Patrzyłem może sekundę.

Może dwie.

Mężczyzna wstał.

Spojrzał najpierw na Klarę, potem na dziewczynkę bawiącą się w piasku.

Na końcu spojrzał na mnie.

Uśmiechnął się.

Ruszył alejką prowadzącą w stronę Starego Miasta.

— Kto to jest? — zapytałem.

Klara odwróciła się do mnie.

— Kto?

Wskazałem alejkę.

Była pusta.