Brosza z kamieniem

Wystawił twarz do słońca i czekał. Oparty o krzyż pokutny przy rozstaju dróg, na którym sprawca zbrodni wyrył motykę.

-Śpisz, szlachcicu polski?- spokojny, mocny głos Diabła wyrwał go z zamyślenia, a może wybudził ze snu?

-Porządny jesteś, przychodzisz zawsze.

-Ratuję porządnych ludzi. Dlatego dałem ci podpisać cyrograf. Dziady, łachmyty i hołota, niech idą do klechów, albo biją się w sejmach o władzę. Niech zabijają się o dukaty. Tacy nie interesują mnie. Mam Piekło, a nie chlew. Ty miałeś mi opowiedzieć cos? O czym myślałeś teraz?

-Wspominam ratunek z więzienia...- westchnął Bronikowski- Nie chciałem tego. Ślubowałem Bogu w duchu, że odsiedzę te sto dwadzieścia dni wieży, żeby błędy pojąć, naprawić duszę. Pogmatwało się wszystko.

-Za co siedziałeś?

-Za miłość.

-Ciekawe.....opowiadaj mi.

-Miałem Żydówkę.... w jednej karczmie. Kiedyś złapałem ją na zdradzie. Wpadłem w szał. Zabiłem. Ocknąłem się w wieży. Szlachcic szlachcicem, Żyd niewiele wart.... to tylko cztery miesiące. Żałowałem. Miałem przy sobie turecką broszę z kamieniem, którą kiedyś podarowałem jej. Musiałem z trupa zdjąć, bo znalazłem ją w swoim bucie. Głaskałem klejnot i płakałem całymi dniami. Modliłem się. Przyrzekłem, że te sto dwadzieścia dni będę pokutował, a świata widzieć nie chcę. Kiedyś tak huk, błysk....ktoś wysadził drzwi. Szlachcic wysoki z połową wąsa. Uwolnić mnie chciał, ale ja odmawiałem. Kajdany rozkuł, o odbiciu więźniów krzyczał. Chciał mnie siłą ciągnąć za sobą.... Uderzyłem go łańcuchem, z miejsca trupem padł. Skończyło się na amnestii i nagrodzie od kasztelana, bo to ścigany infamis był. Tych, co uwolnić miał, połapali do nogi. Powiesili przy rynku na postrach, czym się ucieczka z wieży kończy. Ja wyszedłem z nagrodą na wolność, chociaż nie chciałem tego.... Brosza przepadła nie wiadomo gdzie. Pamiątka ostatnia i przestroga gniewu.

Zamilkł, siedział długą chwilę.

-Diable?

Nie odpowiadał nikt. Wstał.

Nikogo nie było. Na krzyżu leżała turecka brosza z kamieniem.