Do następnego marca. "druidka aba" już czeka na...

Śnieżyczka przebiśnieg to jeden z najpierwszych zwiastunów wiosny. Najlepiej mu się rośnie w żyznej i wilgotnej glebie, w półcieniu lub cieniu, kwitnie już w lutym, często wyrastając spod śniegu. U nas - w stanie dzikim - spotkać go można w lasach liściastych i zaroślach. Przebiśniegi są najwcześniej kwitnącym gatunkiem w Europie Środkowej dostarczającym pożytku pszczołom.

 

Kwiaty należą do rodziny amarylkowatych. W naturze znane z lasów południowej i środkowej Europy, jednak szeroko rozpowszechnione poza zwartym zasięgiem jako rośliny ozdobne.

 

U nas występują głównie na południu, w górach, na wyżynach i na Dolnym Śląsku. Mniej liczne skupiska posiadają w Wielkopolsce i na Polesiu; dalej na północ spotykane już tylko jako zdziczałe. Brak jest przebiśniegów na stanowiskach naturalnych w północno-wschodniej Polsce i na znacznej części Polski centralnej.

 

Roślina o wysokości od 15 do 30 cm. W korzystnych warunkach tworzy duże kępy. Kulista lub jajowata cebula o obwodzie do 4–6 cm, okryta suchą, brązową łuską; u nasady są wytwarzane tzw. cebule potomne i z tego miejsca wyrastają też liczne korzenie.

 

Kwiat pojedynczy, pachnący powietrzem, zwisający na szypułce o długości ok. 3 cm, która wyrasta ze szczytu łodygi. Okwiat dzwonkowaty, o sześciu listkach w dwóch okółkach; szczyty wydłużonych komór pyłkowych są odgięte, tak iż przy najlżejszym wstrząsie wysypuje się zeń pyłek.

 

Owoc stanowi mięsista, żółtozielona torebka trójkomorowa, pękająca wzdłuż komór. Zawiera 1-15 eliptycznych, białawych nasion.

 

W Polsce przebiśniegi mylone bywają ze śnieżycą wiosenną, ponieważ posiadają one podobny pokrój, jednak u przebiśniegów listki okwiatu są nierówne (zewnętrzne są dłuższe od wewnętrznych), a u śnieżycy wszystkie listki okwiatu są równe, z zielonymi brzeżkami; ponadto przebiśniegi mają liście szarozielone, śnieżyca natomiast – intensywnie ciemnozielone.

 

Termin kwitnienia zależy od warunków klimatycznych oraz położenia geograficznego. Bo o ile rośliny rosnące na wysokości poniżej 300 m n.p.m. mogą zakwitać około 10 lutego, to już rosnące powyżej 800 m n.p.m. kwitną po 16 marca. Płatki reagują na zmianę temperatury, stulając się na noc, w dni pochmurne oraz podczas niskich temperatur, chroniąc tym sposobem swój słupek i pręciki.

 

Kwiaty pachnące powietrzem są zapylane przez owady, choć możliwe jest też ich samozapylenie.

 

Torebka nasienna dojrzewa i otwiera się w czerwcu, wcześniej łodyga rośliny wiotczeje i płoży po ziemi. Dojrzałe nasiona roznoszą mrówki.

 

Na początku września z podziemnej cebuli rozwija się nowy pęd, dzięki czemu po przeczekaniu zimy pod powierzchnią gruntu może opisywana roślina tak szybko zakwitnąć. Nasiona rozsiane w danym roku kiełkują jesienią; powstałe z nasion rośliny zakwitają po raz pierwszy po ca 6 latach rozwoju; cebule potomne zakwitają w następnym roku.

 

Liście zawierają enzymy: amylazę, dekstrynazę i inwertazę; rośliny trujące, gdyż występują w nich szkodliwe alkaloidy (typowe dla przedstawicieli rodziny amarylkowatych). Spożycie cebul wywołuje wymioty, także biegunkę i zwężenie źrenic; u alergików kontakt cebul ze skórą - reakcję uczuleniową.

 

Same bulwy zawierają galantaminę: inhibitor acetylocholinoesterazy, a ta z kolei poprawia przewodnictwo nerwowo-mięśniowe [par.: preparat Nivalin].

 

Rośliny najlepiej sadzić pod krzewami i drzewami liściastymi w ogrodach w stylu naturalnym, leśnym i skalniakach. Lubią stanowiska słoneczne lub półcień, glebę żyzną, próchniczą, o odczynie zbliżonym do obojętnego. Nie wymagają podlewania.

 

W niektórych krajach 19 kwietnia jest Dniem Przebiśniegu (The Day of Snowdrop), po raz pierwszy obchodzonego w Anglii w 1984 roku. 29 lutego [tuż przed pandemią] o swoich ukochanych przebiśniegach pisałam:

 

Snowdrops

 

Takie bezbronnie nago-

łodyżkowe i skąpolistne

zamorzone bezśnieżną bielą

bez której jakoś

nie potrafią się przebić

Średnia ocena: 2.0  Głosów: 12

Zaloguj się, aby ocenić

Komentarze (2)

  • Trzy Cztery ponad tydzień temu
    Przeczytałam tę notkę dzisiaj rano i bardzo mi się spodobała. Czasem taki rzeczowy tekst z dawką konkretnej wiedzy jest jak łyk świeżego powietrza. A gdy jeszcze jest to tekst o kwiatku, który "pachnie powietrzem", to ten łyk powietrza jest podwójnie przyjemny.

    Jako dziecko, zanim jeszcze poszłam do szkoły, musiałam spędzić miesiąc w prewentorium w Rabce. I tam nauczono mnie na pamięć wierszyka o pierwiosnku. Pierwiosnek to chyba nie jest przebiśnieg. Ale też pojawia się wtedy, gdy tam i ówdzie leży jeszcze na ziemi śnieg.

    Dopiero po latach dowiedziałam się, że autorem delikatnego wierszyka dla dzieci jest Władysław Broniewski. Dzisiaj sobie ten wierszyk przypomniałam, po lekturze Twojego tekstu.

    Pierwiosnek (W. Broniewski)

    Jeszcze w polu tyle śniegu,
    Jeszcze strumyk lodem ścięty,
    A pierwiosnek już na brzegu
    Wyrósł śliczny, uśmiechnięty:

    Witaj, witaj, kwiatku biały,
    Główkę jasną zwróć do słonka,
    Już bociany przyleciały,
    W niebie słychać śpiew skowronka.

    Stare wierzby nachyliły
    Miękkie bazie ponad kwiatkiem:
    Gdzie jest wiosna? Powiedz, miły,
    Czyś nie widział jej przypadkiem?
    Lecz on, widać, milczeć wolał.

    O czym myślał - któż to zgadnie?
    Spojrzał w niebo, spojrzał w pola,
    Szepnął cicho: - Jak tu ładnie…
  • befana_di_campi tydzień temu
    "Pierwiosnek" to także ptaszek :)

    https://niezalezna.pl/389308-przyroda-na-wyciagniecie-reki-co-wiesz-o-pierwiosnku

    :)

Napisz komentarz

Zaloguj się, aby mieć możliwość komentowania