Dróżnik

Hospicjum mieściło się w starym skrzydle powiatowego szpitala, na końcu korytarza, którym ludzie chodzili ciszej niż gdzie indziej.

Nie dlatego, że ktoś ich o to prosił.

Po prostu tutaj głos sam przygasał.

Za oknami był listopad. Mokry, szary, z drzewami stojącymi bez liści i deszczem, który od kilku dni nie potrafił zdecydować, czy chce padać, czy tylko wisieć w powietrzu.

W sali numer siedem leżał siedemdziesięcioletni mężczyzna.

Rak wątroby.

Lekarze już dawno przestali mówić o tygodniach. Teraz mówiło się o dniach, może godzinach.

Pielęgniarka przychodziła do niego częściej niż wymagały tego obowiązki. Poprawiała poduszkę, zmieniała kroplówkę, podawała morfinę. Czasem przysiadała na chwilę przy łóżku.

Nikt go nie odwiedzał.

Na szafce nie było rodzinnych zdjęć. Nikt nie przynosił mu mandarynek, gazet ani czystej piżamy. Nie dzwonił telefon. Nie pojawiała się żona, dzieci, sąsiad.

Nic.

Jakby człowiek w sali numer siedem nie miał przed chorobą żadnego życia.

Pielęgniarka zauważyła jednak coś jeszcze.

Ból.

Nie ten, który znała dobrze i który można było przyciszyć morfiną.

Inny.

Siedział w jego oczach.

Któregoś dnia, kiedy na korytarzu rozmawiały dwie kobiety odwiedzające chorego z sąsiedniej sali, usłyszała przypadkiem:

— Jeszcze żyje?

— Żyje.

— Tacy długo umierają.

— Cicho...

— Przecież wszyscy wiedzą. Przeklęty człowiek.

Kiedy pielęgniarka zapytała, co miały na myśli, obie nagle straciły ochotę na rozmowę.

— Stara historia — odpowiedziała jedna. — Niech pani lepiej nie pyta.

Ale zapytała.

Jego.

Wieczorem usiadła przy łóżku.

— Boi się pan?

Spojrzał na nią.

— Czego?

— Śmierci.

Przez chwilę milczał.

— Nie śmierci.

— Więc czego?

Odwrócił głowę do ściany.

Nie odpowiedział.

Następnego dnia było gorzej. Oddychał płytko, z wysiłkiem. Pielęgniarka wiedziała już, że czasu zostało niewiele.

— Może chciałby pan zobaczyć się z księdzem?

Mężczyzna otworzył oczy.

Po raz pierwszy zobaczyła w nich nie ból.

Strach.

— Nie.

— Mogę poprosić...

— Powiedziałem: nie!

Głos miał słaby, ale nagle pojawiła się w nim złość.

— Żaden ksiądz mi nie pomoże. Żaden Bóg mi nie pomoże.

— Dlaczego pan tak mówi?

Zaśmiał się krótko. Sucho.

— Bo jestem przeklęty.

Pielęgniarka nic nie powiedziała.

— Dla mnie już nie ma Boga — dodał. — Jeżeli jest piekło, mam tam miejsce od dawna przygotowane.

Tego samego wieczoru poszła do kościoła stojącego kilka ulic dalej.

Ksiądz był młody. Mógł mieć niewiele ponad trzydzieści lat. Słuchał jej długo, nie przerywając.

— Nie chce księdza widzieć — zakończyła. — Wyrzuci księdza.

— Możliwe.

— Mówi, że jest przeklęty.

Ksiądz przez chwilę patrzył gdzieś ponad jej ramieniem.

— Tym bardziej powinienem pójść.

Przyszedł następnego ranka.

Kiedy wszedł do sali numer siedem, chory od razu zrozumiał, kto go przysłał.

— Proszę wyjść.

Ksiądz zatrzymał się przy drzwiach.

— Dobrze. Jeżeli pan naprawdę tego chce, wyjdę.

— Chcę.

Ksiądz zrobił krok w stronę drzwi.

— Ale zanim wyjdę, proszę mi odpowiedzieć na jedno pytanie.

— Nie mam księdzu nic do powiedzenia.

— Dlaczego uważa pan, że Bóg nie może panu wybaczyć?

Mężczyzna zamknął oczy.

— Do widzenia.

Ksiądz jednak nie wyszedł.

Przysunął krzesło i usiadł.

— Mogę tu chwilę posiedzieć?

— Rób ksiądz, co chce.

Siedzieli więc w milczeniu.

Minęła minuta.

Może pięć.

Za oknem przejechała karetka. Gdzieś na korytarzu zadzwonił telefon. Ktoś przesunął metalowy wózek.

— Nie wie ksiądz, kim jestem — odezwał się w końcu chory.

— Nie wiem.

— I lepiej, żeby ksiądz nie wiedział.

— Dlaczego?

Mężczyzna spojrzał na niego.

— Bo wtedy ksiądz też stąd wyjdzie.

— Proszę spróbować.

— Czego?

— Zaufać mi przez pięć minut.

Chory zacisnął szczękę.

— Nie ma ksiądz pojęcia, o co prosi.

— Więc niech mi pan opowie.

I wtedy coś w nim pękło.

Nie od razu. Najpierw pojawiły się pojedyncze słowa, jakby każde trzeba było wyciągać z miejsca, w którym tkwiło od dziesięcioleci.

— Byłem dróżnikiem.

Ksiądz milczał.

— Na kolei. Przejazd za miasteczkiem. Budka, telefon, szlabany. Prosta robota. Trzeba było tylko być na miejscu i robić to, co należało.

Przełknął ślinę.

— Piłem.

Dłoń leżąca na kołdrze zaczęła drżeć.

— Piłem wcześniej, piłem później... i piłem na służbie.

Ksiądz nadal nic nie mówił.

— Tamtego dnia też byłem pijany. Tak pijany, że zasnąłem. Telefon dzwonił. Miałem dostać informację o pociągu i opuścić szlabany.

Głos mu się załamał.

— Nie odebrałem.

W sali zrobiło się bardzo cicho.

— Samochodem jechała rodzina. Ojciec, matka i dwoje dzieci. Chłopiec i dziewczynka.

Odwrócił twarz.

— Pociąg nawet nie zdążył zahamować.

Pierwsza łza spłynęła mu po skroni.

— Zabiłem ich.

— To był wypadek...

— Nie!

Chory poderwał głowę.

— Niech mi ksiądz tego nie mówi! To nie był wypadek! Miałem jeden obowiązek. Jeden! Opuścić dwa kawałki drewna!

Zaczął płakać.

— Cztery osoby. Rozumie ksiądz? Czworo ludzi, bo chciało mi się pić.

Zacisnął palce na prześcieradle.

— Dlatego nikt tu nie przychodzi. Dlatego mówią, że jestem przeklęty. I mają rację.

Ksiądz patrzył na niego nieruchomo.

— Przez całe życie widzę ten samochód — mówił dalej mężczyzna. — Budzę się i go widzę. Zamykam oczy i go widzę. Dwadzieścia lat próbuję się upić tak, żeby go nie zobaczyć.

Spojrzał na księdza.

— I ksiądz chce mi powiedzieć, że wystarczy kilka słów? Że Bóg mi wybaczy?

Ksiądz opuścił głowę.

Kiedy ją podniósł, w jego oczach były łzy.

— Nie wszystko, co pan powiedział, jest prawdą.

Chory patrzył na niego ze zdumieniem.

— Co?

— Powiedział pan, że w samochodzie zginęli wszyscy.

— Tak.

— Nie.

Mężczyzna zmarszczył brwi.

— Zginął ojciec — powiedział ksiądz. — Zginęła matka. Zginęła dziewczynka.

Przerwał.

— Ale chłopiec przeżył.

Chory znieruchomiał.

Patrzył na księdza, jakby nie rozumiał słów.

— Nie...

— Przeżył.

— Skąd ksiądz...

Młody kapłan wstał.

Podszedł do łóżka i usiadł na jego brzegu.

— Bo tym chłopcem byłem ja.

Stary człowiek przestał oddychać.

Na sekundę.

Dwie.

Potem gwałtownie nabrał powietrza.

— Nie...

Ksiądz ujął jego dłoń.

— To niemożliwe...

— Możliwe.

— Nie...

Chory próbował cofnąć rękę, ale ksiądz trzymał ją delikatnie.

— Proszę na mnie spojrzeć.

Mężczyzna nie chciał.

— Proszę.

W końcu podniósł oczy.

Ksiądz pochylił się nad nim i drugą dłonią dotknął jego czoła.

— Ja panu wybaczam.

Stary człowiek zaczął płakać.

Nie tak jak wcześniej.

Nie było już w tym krzyku ani gniewu. Płakał bezgłośnie, jak dziecko, które zbyt długo próbowało być silne.

— Słyszy mnie pan? — powiedział ksiądz. — Ja panu wybaczam.

— Jak możesz...

Po raz pierwszy nie powiedział „ksiądz”.

— Jak możesz?

— Nie wiem, czy potrafiłbym odpowiedzieć. Ale wybaczam.

Ścisnął jego rękę.

— I proszę już nie mówić, że Jezus pana zostawił.

Starzec patrzył na niego przez łzy.

— Gdyby pana zostawił, mnie by tutaj nie było.

Wyspowiadał się.

Długo.

Pielęgniarka zamknęła drzwi i poprosiła wszystkich, żeby przez jakiś czas nikt nie wchodził do sali numer siedem.

Potem ksiądz udzielił mu Komunii.

Nie rozmawiali już wiele.

Nie było potrzeby.

Ksiądz siedział przy łóżku i trzymał go za rękę.

Po raz pierwszy od wielu dni pielęgniarka, zaglądając przez uchylone drzwi, zobaczyła na twarzy chorego coś, czego wcześniej tam nie było.

Spokój.

Nie ulgę po morfinie.

Nie senność.

Spokój.

Mniej więcej pół godziny później oddech starego człowieka zaczął zwalniać.

Raz.

Drugi.

Potem nastąpiła długa przerwa.

Otworzył jeszcze oczy.

Spojrzał na młodego księdza.

Poruszył ustami, ale nie wydobył się z nich żaden dźwięk.

Ksiądz mocniej ścisnął jego dłoń.

— Już dobrze — powiedział cicho.

Starzec wypuścił powietrze.

I więcej go nie nabrał.

Ksiądz siedział jeszcze długo przy jego łóżku.

Za oknem przestało padać.

A gdzieś daleko, za miasteczkiem, przejechał pociąg.

Tym razem szlabany były opuszczone.

Oparte na faktach.