IMPONDERABILIA - EGZEGEZA
Drzewa śpiewają Bogurodzica jest przereklamowanym, nadużywanym zdaniem i każdy erudyta – póki nie jest burzliwym patriotą – o tym wie. Nie jest to atak na Bogurodzicę, bowiem pieśń znakomita, lecz drzewa nie śpiewają, gdy lecą w nie pociski, a staramy się chylić na jeden bok, na drugi bok – tak jak ludzie wchodzą do wanny w razie ataku powietrznego.
Jako Cis pospolity mogę się na ten temat wypowiedzieć.
Żyjemy z patriotycznych, polsko ziemskich drzew najdłużej i z moimi braćmi widzieliśmy obie wojny światowe, jak i wiele więcej, lecz w tematy daleko historyczne nie będę się zagłębiać, choć ukochane zdanie patriotów wywodzi się z Grunwaldu, najwięcej słyszy się je dziś – w teraźniejszości i nie wiem dlaczego, skoro w dniu dzisiejszym najwięcej się nas ścina, maltretuje i ignoruje.
Ptaki na naszych gałęziach śpiewają najwięcej, lecz nigdy nie słyszałem, by harmonizowały się z Bogurodzicą nucących żmudnie ludzi. Raz, jeden raz w moim długim życiu słyszałem tą pieśń. Nie przyszła w godzinach tragedii, gdzie niebem szybowały samoloty o nieznanych mi nazwach. Nie był to dzień, gdy z Wielkiej Wojny zaczęło mówić się na setki tysięcy pogrzebów Pierwszą. Nie były to płaczące matki, umierające dzieci, katastrofy naturalne, gdy pękała ziemia, a trawa nie rosła po raz drugi.
Usłyszałem ją dziewiątego sierpnia tego roku.
Temperatury sięgały niemal czterdziestu stopni celsjusza. Ludzie po raz pierwszy od dawna nie chodzili ulicami, nie jeździli autami – siedzieli zaś w domach i chowali się przed gorącem. Nie mówię nawet o pożarach, które tamtego dnia zabrały się za inne lasy niż mój. Mi również było gorąco, lecz to także nie jest waga tej historii.
Przyszli ludzie w pomarańczowych strojach, a wokół stało kilku facetów w garniturach z teczkami. Wiem, że było im gorąco, bo sapali i pocili się jak sportowcy, a wciąż cięli i cięli, i cięli, i cięli. Nie widzieliśmy końca. Początku też nie. Przez chwilę był spokój, potem wozy, ludzie, piły i ładowanie drewna na ich pojazdy. Tak jakby sami odcinali sobie powietrze, odcinali nas od naszej dzielonej z nimi matki, której nie szanowali – niech oceany tworzą tlen póki ludzie nie wiedzą jak je wysuszyć.
Tamtego dnia usłyszałem Bogurodzicę.
Nie śpiewałem jej ja ani moi bracia, a trójka małych dzieci ze zdartymi kolanami, rzucającymi rowery w trawę, by stanąć wokół mnie w półkole, trzymając się za ręce i krzycząc na pracownika, że nie wolno ścinać drzew. Ta trójka dzieci nie znała pieśni, znała krzyk i szczypiące oczy, lecz śpiewały ich dusze – ptaki na moich gałęziach zamiast rozproszyć się w niebie, którego były panem zaczęły harmonizować się z burzliwą wodą, wichrem, z pożarami nie wszczętymi ludzką ręką, z dudnieniem piorunów, z klifami i sprawiedliwością ziemi, gdy pracownik zaśmiał się i podszedł do drugiego z kolei drzewa, omijając mnie.
Wydaje mi się, że to było to czym ludzie nazywają imponderabilia.
Dzieciaki siedziały przy moim pniu do zmierzchu, aż pojechały wozy pełne drewna i ludzie w garniturach spoceni do mokrości. Po trójkę zaczęła krzyczeć ich mama mieszkająca nieopodal – jej głos niósł się konwekcją chłodniejącego powietrza, a ludzie przytulili się do mnie i pobiegły na kolację.
Jedno z nich zostawiło swojego pluszaka.
Powiedziałem więc krukowi na mojej ręce, temu, który od rana straszył z najgrubszej gałęzi wróble, by odniósł zabawkę dziewczynce. Wiedziałem, że zapamiętał jej twarz. Nawet stary już, przygnębiony i zirytowany życiem kruk rozcieńczył się jak wódka w coli na widok ludzi broniących drugiej matki.
Drugiego dnia koncertu wrócili ludzie, wróciły dzieci – a najmniejsza z nich znów miała w rękach misia. Podziękowałem krukowi, a ten o dziwo pozwolił wróblom usiąść obok niego, choć nie rozmawiał i nie dzielił ich entuzjazmu.
Żegnając siekierom kolejne dziesiątki przyjaciół świsty i gwizdy znanej nam pieśni trzepotały moimi liśćmi. Nie wiem dlaczego dzieci uczepiły się akurat mnie – dlatego, że jestem największy? Mam najwięcej mchu przy trawie? Siedzi na mnie najwięcej ptaków, nie chodzą po mnie mrówki? Na niektóre pytania nawet rozum czasu nie zna odpowiedzi.
Cóż, to było dawno.
Mam wrażenie, że te dzieci mają już wnuki, jeśli wciąż żyją. Ja dożyłem ostatnich liczb mojego wieku i jestem z tego dumny. Gdyby nie te dzieci robiłbym za ich papier i za podpałkę do ich pieców.
Ludzie, ci, którzy cięli, wciąż dali mi nowe przeżycie.
Pozwolili mi usłyszeć Bogurodzicę śpiewaną przez moje ptaki i przez moich braci, gdy inne pokolenie pomarańczowych przyszło mnie ściąć, a dzieci nie chodziły już na dwór, nie bawiły się błotem. Nie śpiewałem z nimi, jako starzec nie miałem prawa być w żałobie o własne życie. I może to już szepty wieku, lecz wydaje mi się, że drzewa śpiewały Bogurodzica, gdy paliłem się w kominku i patrzyłem ostatkami wiórków na wywieszone na ścianach łby łosi i jeleni.
Las nie należy do ludzi, a ląd, na który stawiają stopy i koła nie jest ich.
Las należy do dzieci, do duszy tych dzieci i do nadziei, którą mam, że zostały pochowane przy domu i nagrobku ich matki, by prochy ich ciał znalazły się znów w lesie. Cieszę się, że historia mojego życia może być zapisana na jego produkcie.
Martwię się, że nowe drzewa nie zostaną nauczone Bogurodzicy.
To mój testament i moja egzegeza imponderabiliów dzieci echo ich śpiewających dusz.
Cis Pospolity
Napisz komentarz
Zaloguj się, aby mieć możliwość komentowania