Perypetie Gustawa-Konrada, czyli karykatura głównego bohatera III części Dziadów

AKT I SCENA V

BOHATEROWIE:

KONRAD, MATKA, OJCIEC, PAN ĆWIREK

(Śniadanie w jadalni. Spokojny poranek.)

KONRAD:

(Dostojnie siada przy stole. Rodzice zajęci jedzeniem zupy nie zwracają na niego uwagi. Pan Ćwirek nurkuje w talerzu Konrada.)

Ojcze, Matko, mam wam coś ważnego do powiedzenia.

MATKA:

(Bez cienia współczucia.)

Zostałeś odrzucony przez swoją ukochaną. Wiemy. Całe miasto już wie, że jakiś wariat wyznawał miłość na cmentarzu córce Działoszów dwa dni przed jej ślubem.

(Ukrywa twarz w dłoniach.)

Taki wstyd. Za co Bóg pokarał mnie takim synem?

KONRAD:

(Wciąż tym samym wyniosłym głosem, w jego przekonaniu, doskonałym dla przyszłego bohatera narodu.?

Bardzo mi przykro z powodu wstydu, jaki przysporzył ci Gustaw, matko. Jednakże tamtego człowieka już nie ma. Wyrwałem ten paskudny chwast zanim zdążył się rozprzestrzenić.

(Matka patrzy na syna, jakby postradał rozum.)

OJCIEC:

(Nie przerywając jedzenia.)

Przecież nadal tu jesteś.

KONRAD:

(Spogląda na ojca.)

Mylisz się, ojcze. Gustaw odszedł. Zabiłem go wczoraj wieczorem w moim pokoju.

OJCIEC:

(Unosząc wzrok znad talerza. Patrząc w zmienione dumą oczy swego problematycznego syna.)

A przede mną kto siedzi? Święty Piotr czy może sam Pan Bóg?

MATKA:

(Uderzając otwartą dłonią w stół.)

Nie bluźnij!

OJCIEC:

(Swoim flegmatycznym głosem, do żony.)

Wybacz.

(Do syna.)

No więc? Z kim mam przyjemność?

KONRAD:

(Wstaje od stołu i przyjmuje, w jego mniemaniu, wyniosłą pozę godną samych aniołów. Przesadnie donośnym głosem.)

Jam jest Konrad! Twór boży zrodzony z prochów żałosnego romantyka! Światło w ciemności, które oświetli drogę zagubionym! Wiedzą, która oświeci głupich! Nogami, które poniosą sparaliżowanych! Oczami, które zobaczą świat za ślepców! Uszami, które usłyszą w miejsce głuchych! Jestem bohaterem zrodzonym z popiołów! Jam jest Milijon, bo za miliony oddam swą duszę! Za miliony cierpię! Z milionów grzech zmyje!

MATKA:

(Nagle bardzo zmęczona.)

Znowu byłeś w lesie? Mówiłam ci, że grzyby rosnące na drzewach nie są jadalne.

KONRAD:

(Tonem jakim dorośli mówią do dzieci.)

Twe zmartwienia są całkowicie niepotrzebne, matko. Nie jestem synem, który spędzał sen z twych powiek. Jestem Mesjaszem, który zbawi nasz naród. Albowiem tylko ja jestem do tego zdolny.

OJCIEC:

(Zmęczony kłótnią o tak wczesnej porze, akceptuje nową rzeczywistość.)

To jak od teraz mamy się do ciebie zwracać? Konrad, Milijon czy Mesjasz? Pogubiłem się w tych nowych osobowościach?

KONRAD:

Konrad to moje imię, Milijon to mój pseudonim artystyczny, a Mesjasz to moja rola.

OJCIEC:

(Lekko zirytowany.)

Chyba nigdy nie dostałeś porządnego lania. Gdybym złoił ci skórę, nie miałbyś teraz takich głupich pomysłów.

KONRAD:

(Nieporuszony zawoalowaną groźbą.)

Łoiłeś mi skórę w każdą niedzielę przed kościołem, ojcze. Robiłeś to w celu wybicia ze mnie grzechu oraz głupich pomysłów.

OJCIEC:

(Na powrót spokojny.)

Chyba wybijałem za mocno.

KONRAD:

(Zaintrygowany przyznającym się do błędu ojcem.)

Skąd ten wniosek, ojcze?

OJCIEC:

Z jednej strony wybijałem, a z drugiej wbijałem na nowo.