SKRAJNICA Paweł Sawicki (Mroczna Powieść Słowiańska) – Cz.9

Rozdział 10.

Na niemiłosiernie prażące słońce nie bacząc, niczym fale morskie kłębiła się a przewalała tłumnie gawiedź przez plac targowy w twierdzy podgórskiej, bowiem z czterech stron świata przybyły na jarmark naród, pospołu z tutejszym, kupczył, kramarzył, ucztował i w najlepsze se uciech zażywał. W te dnie zaś, gdy kaźń się odbywała abo i stracić miał kat kogo, rynek oblegano całymi familiami. Nawet usmarkane a wrzeszczące oseski i malce ramię w ramię dreptały z pilnującymi ich zazwyczaj staruchami, którzy w ten jeden dzień, miast ukradkiem bezzębnymi dziąsłami słoninę possywać abo chyłkiem śmietanę podsiorbywać; kulasami gośćcem powykręcanymi kuśtykali chyżo ku rynkowi, w zgniłki jakie podmiękłe, a nierzadko twarde kamienie zbrojni. Lud wszak zawżdy a wszędzie naocznie się musiał przekonać, że każda zbrodnia została wykryta, zaś jej sprawca przykładnie a widowiskowo ukarany.

Ogłuszający ryk powitał kata, któren się po drewnianym rusztowaniu akurat był przechadzał wpośród wymyślnego stołu tortur, dybów, szubienic i pokrytego zaschłą krwią pnia z wbitym weń ciężkim toporzyskiem; służącym do ścinania łbów skazańcom, mogącym - zważywszy na majętność bądź status społeczny - śmiertelnie się obrazić, niechby ich niczym pospolitych szubrawców zwyczajnie powieszono. Okazywał akurat zgromadzonym rozmaite narzędzia, ceremonialnemu domknięciu cyklu sprawiedliwości służące. Eksperiencja uczyła, że im krwawsze a głośniejsze owego cyklu zwieńczenie, tym mniej uwagi lud poświęcał jego przebiegowi...

By tłoku uniknąć a upewnić się, czy dziewka pułapki nań nie uszykowała, sporo wcześniej przylazł Morlaud na rynek. Daremne czyniąc tera wysiłki, z trudem się przeciskał przez tłum, głównie z samych łokci, kolan a ciężkiego się obuwia składający, o czym przekonywał się był akurat boleśnie. Ciżba wreszcie wypluła go na brzeg morza ludzi i bezradny stał, turbując się, cóż mu dalej począć, gdy za uchem głos znajomy usłyszał:

– Tera widzę, coś nie z Podgórza... – Sieja stała tuż za nim. – Ludziska z wieczora już przyłażą, coby widok mieć lepszy, a tyś zamiarował się prosto przebić pod dyby?

– Tropiłaś mnie – nie był to wyrzut.

– Ano – uśmiechnęła się. – O jedno aby pianie przed tobą wstałam...ledwom zdążyła i to ty byś tropił za mną. Mus nam się rozmówić, idziem!

– Pewnaś, co nikt cię nie widział?

– O moją czy swoją skórę się lękasz? – odrzekła mu, za rękę chwyciła i w tłum pociągnęła.

Z taką gracją a łatwością wiodła go, ludzką się gęstwą przemykając, jakoby ta się przed nią rozstępowała. Niechby jeno dłoń jego puściła, zara by się był zagubił.

– Dokąd mnie ciągniesz? – o mijanych się ludzi obijając, zapytał.

– Nie bój...nic ci nie zrobię...póki co... – szelmowsko mrugnęła doń okiem.

Nie odezwał się więcej. Butność dziewki, jej hardość i zręczność, z jaką nim władała, rozsierdzały go, pociągając jednocześnie. Jej wdzięk, kocia lekkość ruchów, prezencja, wszystko mu się podobało. Udała mu się dziewczyna. Umyślił se, co zmieni nieco plany, jakie miał dla niej, gdy potrzebną mu już nie będzie. Uśmiechnął się, ukontentowany.

– To już niedaleko – rzuciła.

Tłum przerzedł znacznie. Podążali tera jedną z biedniejszych ulic. Puściła jego rękę, marsz przyśpieszając i ledwie za nią nadążał. Zara też w wąską, zacienioną uliczkę weszli, potem w jeszcze jedną. Zaułkami ciasnymi idąc, dotarli nareszcie do kilku stopni prowadzących w dół i przed solidnymi drewnianymi drzwiami stanęli.

Dziewczyna zapukać już miała, zawahawszy się jednak, ku Morlaudowi się zwróciła, prosto w oczy mu wglądając:

– Jest u ciebie broń jaka, nie sięgaj po nią – ostrzegła.

– Rzekłem ci juże, co przecie... – prawić począł, atoli palec mu na usta położyła, uciszając go.

– Ciii... – pomimo, iż się jej usta w uśmiech złożyły, Sieja się bynajmniej nie uśmiechnęła. – Nic gadać nie trza, poniechaj więc. Nie wiem ktoś ty, nie ufam ci, nie lubię cię, wyłożyłam ci to wczoraj gładko. Pomnam też, com ci powodów przydała, byś tak samo ty mnie nie lubił a nie ufał mi. Jednakże jeśliś prawdziwie gadał, co do kopalni ci iść a srebra szukać, możem się sobie wzajem przysłużyć. Baczenie na to miej, kiej z jasnej ulicy, kędy ludzie łażą, do ciemnicy zara wejdziem i pokusa cię znajdzie, coby okaleczoną wczoraj dumę uleczyć, zabić mnie abo okraść usiłując. Miarkujesz se dobrze, com rzekła?

Uśmiechnął się chłodno.

– Lubisz gadać.

– Lubię, by sprawa jasną a zrozumiałą była wszystkim. Miarkujesz se więc dobrze, com wprzódy rzekła? Poredzisz się wstrzymać?

– Otwieraj.

– Poredzisz? – po raz wtóry spytała, tym razem z naciskiem.

Westchnął.

– Poredzę. Otwieraj.

Dziewczyna patrzała mu w oczy jeszcze chwilę.

Zapukała szyfrem.

Dobry czas trwało, nim się zrazu niewidoczne małe okienko otwarło i mało wyraźna, w cieniu skryta twarz zamajaczyła, która, zoczywszy Moraluda, brwi zmarszczyła.

Twarz przepatrywała go chwilę.

– Kto to? – zapytała niechętnie twarz.

– Swój – odparła Sieja. – Przysłuży się sprawie.

– Ale kto zacz?

– Otwórzże, do ciężkiej choroby! Sterczym, kiej łajno na śniegu!

Ledwie widoczna twarz potępiająco przepatrywała nieznajomego, snadź się w sobie chwiejąc, czyby go wpuścić. Wreszcie powiedziała ostrożnie:

– Nie takeś go przedstawiała... Pewnaś, co ten sam?

– Wczoraj mi się przygodził – rzekła zniecierpliwiona – na mapach się wyznaje a i do starej kopalni mu iść, jako nam. Wpuśćże!

W milczeniu przykaz rozważywszy, twarz zniknęła a okienko się na powrót zatrzasnęło.

– Co to za ceremoniały? – zakpił Morlaud. – Twoi ci nie ufają?

Spojrzała nań tylko piorunująco.

Stali.

Znowuż się okienko uchyliło i ta sama twarz powiedziała:

– Sama wejdź!

Po drugiej stronie stary jakiś klucz opornie, ze zgrzytem się w zamku przekręcił, żelazna sztaba z brzękiem opadła i przy wtórze skrzypu ciężkie odrzwia uchyliły się na tyle, by się dziewczyna wśliznąć do środka mogła.

Trwało, nim się znowu drzwi roztwarły, tym razem szerzej.

Morlaud wszedł.

W ciemności wisiała woń dymu i smoły z zaledwie wygaszonych żagwi.

– Ślepym a głuchym! Gadajże wreszcie, w czym rzecz! – rzucił w mrok.

Uczuł tuż przy sobie jakiś ruch. Czyjeś silne ręce, powaliwszy wpierw i unieruchomiwszy, przeszukały go, by lżejszego o dwa niewielkie noże a sztylet, zara na powrót na nogi dźwignąć.

– Nie żyw urazy – usłyszał głos Sieji – mus nam pewność mieć, co nie zrobisz nic głupiego.

– Trza było zapytać... – burknął urażony. Złość coraz większą miał w sobie, co cięgiem go dziewczyna popychała a szturchała i do porządku się przywieść musiał. Pomyślawszy o swym względem niej zamierzeniu, już uspokojony, w sobie się uśmiechnął.

– Tędy.

Za rękę poprowadzono go ku pomieszczeniu, równie solidnymi drzwiami oddzielonymi. Duża izba zapełniona była leżącymi na kupach worami, stosami skrzyń i powiązanych w pęki skór, a także półkami, przeróżnymi towarami zawalonymi. Unosił się tu ciężki zapach wełny, płótna, jełczejących warzyw, skór i stęchlizny.

Krom Morlauda i Sieji, dwaj jeszcze ludzie przytomni byli. Rude, młode i rosłe chłopaczysko, odziane w przenoszoną, styraną przeszywanicę i zbrojne w miecz, stało oparte o ścianę i łypało na nieznajomego. Drugi człek, w cieniu skryty i zakapturzony skrzętnie, na drewnianej skrzyni siedział, akuratnie poza kręgiem wątłego światła, jakie rzucała jedyna płonąca tu pochodnia.

Morlaud był zły. Powalono go, rozbrojono, niby pacholęcie jakieś prowadzono po ciemaku za rękę.

– Oddajcie, coście wzięli – warknął.

– Za tobą.

Odwróciwszy się, bez słowa podniósł swoje rzeczy.

– Po czemu zatem te ceregiele? – zapytał w końcu.

– Wiesz dobrze, po czemu – odparła Sieja, zbliżyła się do niego i wyciągnąwszy dwa mniejsze noże zza jego pasa, jednym płynnym, zgrabnym ruchem rzuciła nimi w regał o jakie dziesięć kroków stojący. Ostrza wbiły się w drewno ze stuknięciem, bardzo blisko siebie.

– Prawda to, co do kopalni ci iść? – zapytała, wejrzeniem go penetrując.

– Taki zamiar mnie przywiódł w te strony. Wieść o starej kopalni niesie się daleko, tom szczęścia swego popróbować przybył – uśmiechnął się, wyciągając ostrza z półki. Wlazły głębiej, niźli się spodziewał. – Kajś się tak rzucać wyuczyła?

– A podaje wieść, co gardła prędzej dać w tych stronach można, niż srebro znaleźć?

– O srebrze wieść niesie, co to leży jeno a czeka, coby je podnieść, niechby się ano do zawalisk przebić. Mi to starczy.

– A o tych, co się one srebro na ziemi leżące zbierać udali a nigdy nie wrócili, takoż wieść podaje?

Cierpliwość tajała w nim z wolna, rzekł więc, rozeźlony nieco:

– Przez pół światam się zwlókł tutaj za bogactwem. Że trudna to wyprawa a niebezpieczna, co jej samemu czoła nie stawić, rozumuję dobrze, bo byście tu tera mnie, obcego, nie macali, ktom jest a jakie mam zamiary. Pomnaś, com wczoraj bez przypadek wpadł na ciebie i tyś to mnie tu dzisiaj zaciągnęła. Abo gadajże wreszcie, w czym rzecz, abo mnie puśćcie!

Patrzali na niego wszyscy w milczeniu, on na nich. Nareszcie się ozwała Sieja:

– Mus nam przewiedzieć się, co ci wiadomo o wszystkiem. Jeśliś sprawiedliwie gadał, coś nie stąd, coś przywędrował, na bogactwo zęby se ostrząc, mus się i tobie zwiedzieć, na co się porywasz, byś rozmyślił se to wszystko we łbie, a rzetelnie. Tu krainy niebezpieczne. Po lasach bandyty wszędy mordują, tylko z drogi zbocz. Od przełęczy cięgiem nieprzyjaciel podłazi, choć wojna od wielu lat skończona. Na niewolę ludzi biorą a zabijają, nie pytając, kto zacz. Za łazęgę kole starej kopalni ukazem kasztelańskim zara na sznur abo pod topór bierą. Bory się po widnokrąg rozlewają, puszcze a knieje. Wilki watahami całemi polują. Miedźwiedzie przy górach ano czekają, by w pazury chycić a poszarpać. Ze Starolasu też nikt nigdy jeszcze żyw nie powrócił... A nam właśnie ku górom, przez Starolas iść i jam skalnych jakich szukać, co do kopalni by zawieść mogły...

Przestała mówić.

Morlaud patrzał na nich, dumając, czy go przestraszyć nie próbują.

– Aże dziw bierze, co żywa dusza się jeszcze ostała tu u was jaka... – zakpił.

Posępne i milczące wejrzenia tylko mu odpowiedziały. Nawet spod tajemniczego kaptura chłodem jakby powiało.

– Jeśli żartować se chcesz, to droga wolna – Sieja podeszła do drzwi i zapukała. Zara się też one otworzyły.

– Ale tam! – rzekł Morlaud. – Takeś to jeno wyłożyła, co ni wiary, ni nadziei na to, byśmy żywi wrócić mogli. Chybabyśmy oddziałem w ten las a góry poszli...

Patrzała znów na niego chwilę, nim na powrót drzwi zamknęła i ozwała się.

– Nie trza oddziału, atoli samojednemu abo samowtór też iść nie sposób. Nas tyle akurat, co starczy. Tylko do tych map wyczytania mus nam mieć kogo, temum ciebie przywiodła. Rzekłam ci aby to, co tu pacholę każde ci powie, a i ku przestrodze, byś się kędyś nie obłąkał a gardła nie dał. A tera mów, wiesz co więcej? Co tam u was, we świecie dalekim, o tych naszych przygranicznych stronach gadają?

Dumając, patrzał im po twarzach. Wspomnieć se próbował starego woźnicy bajania.

– Więcej nie wiem nad to, coś opowiedziała – rzekł. – Wieści się ozorami a kłapaniem gąb niosą, ględy więcej ci w tym bywa niźli prawdy. Że kopalnia srebrem i kamieniami naćkana, że się zwaliło wszystko wyrobnikom na łby, żywcem grzebiąc... o zjawach klechdy powiadają, zmorach, co się rozłażą z kopalni i dzieci pożerają a ludzi duszą... O lesie strasznym, co pożera wędrowców i nikomu nie wiedzieć, cóż się w nim znajduje... o czerownicach...trujących roślinach, co życie wracają, a leczących, co śmierć zwiastują... I o wojnie, co się ze dwie dziesiątki lat temu skończyła ledwie, a juże o nowej przegadują... Jako rzekłem, te same wieszczby a wróżby, coś je tu prawiła wprzódy.

Rudy chłopak krzyknął nagle.

– To nie bajania! Wszystko prawda, jako rzekliście!

– Fidus! – zgromiła go dziewczyna wzrokiem.

– Sprawiedliwie rzekę! Starolasu czerownica pilnuje i demony, jej sługi! Pani Lasu...

– Milcz! – ostro rzuciła Sieja. – Nie w czas nam tera klechdy roztrząsać!

Chłopak, za się splunąwszy, patyk przełamał i na klepisko rzucił. Widząca to Sieja oczyma tylko przewróciła.

– W Starym Lesie – począł mówić rudy, z westchnięć dziewczyny nic sobie nie robiąc – siedzi czartów a biesów kompanija, w samym puszczy sercu. Przystępu strzegą do czerownicy, Pani Lasu zwanej. Ona ci to siedzi se tam w pałacu, z kości ludzkich wpośród krwawych drzew dla niej wzniesionego! Na tronie, co to z czaszek zrobiony, całemi dniami wysiaduje, krew se aby popijając z kielicha...

– ...z ludzkiej czaszki uczynionego? – zadrwiła Sieja.

Rudy posłał jej lodowate wejrzenie i gadał dalej.

– Krew se ano popija...ze srebrnego kielicha!... – uśmiechnął się triumfalnie – siedzi i knuje, jak by tu nad całem światem zapanować, co już jej przygranicznych krain mało. Niech się kto aby głębiej w Starolas wedrze, biada mu! Nikt jeszcze żyw stamtąd nie powrócił...

Sieja, prychnąwszy, rzekła:

– Właśnie takie bajdy a klechdy tu u nas bywają. Wierzą ludzie, co stara wiedźma im kądziel plącze a mleko kwasi! A zmory i wąpierze ze starej kopalni dzieci straszą!

– A ty w to nie wierzysz? – zapytał Morlaud.

Zapatrzyła się na niego.

– Ja wierzę – głos jej był twardy – co to ludzie sami se w szkodę lezą a o duchach potem pletą. Wszystkie te bajania o wiedźmie z lasu, jej demonach a zmorach kopalnianych po to jeno, coby się ludzie łazić bali.

Tera Fidus parsknął i skoczył ku niej:

– To czemu nikt nie wraca, kto się aby głębiej w Skrajniczny Las zapuścił? A trupy wywieszone? A rozpłatane i zgniłe? Dopiero, jak jednego za rzeką myśliwy znalazł! Co? Nic to dla cię?

– Zbóje mordują, potem ślad zacierają! – odparła mu ostro.

– Zbóje? Zbóje? – śmiał się chłopak. – Sama wiary bodaj nie dajesz temu, coś tera rzekła! Zbóje!

– A zbóje! – zła była. – Naród ciemny, we wszystko wierzy, niech no aby osnuć tajemnicą a postraszyć bajaniem!

– A wąpierze? Też bajda?

Wbiwszy w chłopaka świecące złością oczy, chciała mu coś odeprzeć, aże usta otwierała, zara jednak je na powrót zamykała. Milczała, gniewna cała.

– A widzisz! – rudy się po raz wtóry zwycięstwem chełpił. – Są wąpierze, to i Pani Lasu być!

Rozbawiony swadą, patrzał na nich Morlaud.

– Co z tymi wąpierzami? – zapytał.

Fidus ochoczo zaczął głosem, jakby dzieciuchom bajkę nawlekał:

– Żywcem pogrzebion a na stosie nie spalony umarlak, co duch jego do bogów, do zaświatów ujścia se nie znalazł, w istotę się straszliwą przemienia, boć przeklętym ci on po wsze czasy jest tak przez ludzi, jak przez bogi! Łazi ci ten potwór tedy o miesiącu pełnym...

– Oszczędź nam bajek! – przeszkodziła mu Sieja i ciszej już, jakby się przed sobą samą sromała tego, co mówi, rzekła: – Wąpierze...coś wychadza z Lasu Skrajnicznego, przy samej górze, od kopalni starej wysokiego wnijścia... Człeka tako zmyślnie udaje, co nie poznasz, aby tylko barwa jego trupio sina jest. Ucapiwszy cię, krew do cna wypija, aże się takoż cały zara siny staniesz i jako ten trup żywy a przeklęty nocami wyć będziesz... Moc ci to jaką ma, co abo otumania, abo we śnie umie krwi pozbawić, a śladu nie ostawi żadnego. Bywało, co ze Skrajnicy abo Podgórza kto w brzegach Starolasu obłąkał, po dniach wielu wróciwszy, takoż się w upiora przemieniał, co ubić go a spalić zara trza było... Wielu zbieraczy roczaru też na pastwę onym wąpierzom w Starolas polazło, by się po czasie dopiero w bestię przemieniać, na zgubę sobie i innym...

– Zbieraczy roczaru? – nieomal zastrzygł uszami.

Dziewczyna zmilkła, zawstydzona snadź, co rzekła za wiele. Ukradkiem rzuciła okiem na zakapturzonego. Fidus począł naraz oglądać swoje buty.

Morlaud, zgoła zdziwiony ich reakcją, powtórzył:

– Roczar?

Dobry czas nie mówiono nic. Nareszcie, ledwie się poruszywszy, kaptur wyrzekł głosem, ciężki zgrzyt cmentarnej płyty odsuwanej z krypty przypominającym:

– Powiedz mu.

Morlaudowi się zdało, że pochodnia przygasła na chwilę.

– Roczar abo nieśmiertelnik. Ziele trujące, co życie wraca, jeśli go umieć sprawić. Ponoć jeno w Skrajnicznym Starolesie rośnie. Tyleś słyszał legend z przygranicza, aleś o roczarze nie słyszał niczego? Podobna to? – zdziwiła się Sieja.

– Dziady wędrowne, gęślarze a włóczykije cięgiem aby gędźby zawodzą, nie utrafisz, co prawda, a co bajda jeno. Słuchać nie warto... – wykręcił się Morlaud. – Cóż to znaczy „życie wraca”?

– Ano wraca – wtrącił chłopak – ale i odbiera...

Wstrzymała go wejrzeniem dziewczyna.

– Ponoć roczar jeno głęboko w Skrajnicznym Starolesie aby rośnie – powiedziała – a nieskoro go znaleźć, co się w knieję trza zapuszczać hen, daleko. Poza puszczą wyrosły był tam jedynie, gdzie krwią ludzką ziemia nasiąkła...

– Krwią? – uniósł brwi.

– Krwią. Po wojnie ostatniej, gdzie się tylko potykano a ludu poległego zrachować nie sposób było po bitwach, tam wyrastał nieśmiertelnik... Roczar, nieśmiertelnik, krwawe ziele abo prosto krwawnica...różnie roślinę zwą. Dość, że jak kto umiejący jest z niej wywar uczynić, każdą zarazę a chorobę nim wylekować poredzi. Ale niechby jaka omyłka przy warzeniu, śmierć okrutną przywiedzie, miast ozdrowienia.

– Nie bajda to następna? – dać wiary Morlaud nie chciał. – Przecie niechby one cudowne ziele gdzie rosło, ludziska by po sto abo i więcej roków żyli! Bez trosk a w dostatki opływając!

– Prawdziwie ci rzekę, co ziele takie w tych stronach wyrosłe znajdowano...

– Ale! – prychnął Morlaud, przeszkodziwszy jej. – Prawda taka pewno, jako o czerownicach a zmorach kopalnianych!

Fidus postąpił ku niemu.

– To nie łeż! Pani Lasu...

– Nie ma żadnej Pani Lasu! – usadziła go rozniecona gniewem Sieja. – Wszystko bajda jeno, przez kogoś z krwi i kości rojona! Nie żadne czerownice, ni duchy, ni demony, jeno ludzie zwyczajni, co sami srebro kopią a nie chcą, coby się im kto tam szwendał, klechdy rozpowiadają! Przecie niechby się rozniosło wszędy, co w góry iść można a bogaczem wrócić, i wojska zastępu mało, coby tłumy pędzić a precz gonić! Ale roślina taka jest ci u nas, jako rzekłam.

Urażony, Fidus fuknął, ręce na piersi skrzyżował i stał ponury.

– Obaczycie, żałować będziecie... – mruknął jeszcze.

Morlaud koniecznie się czego więcej chcąc zwiedzieć, na dziewczynę okiem łypnął.

– Ktoś srebro kopie? – zapytał.

– Tako se wykładam – odparła Sieja. – Wiary dać nie sposób, co kopalnię by poniechano, kiej tyle w niej srebra a bogactwa rozmaitego. Musi, co w ukryciu kto kopie a wywozi.

– Z tej strony gór? Niepodobna, żeby nikt nie zoczył – powiedział Morlaud.

– Ogromne jest przygranicze – odparła mu – a mało któren się zapuszczać w ostępy ma odwagę, jakom rzekła. Niechby się kajś przy górach karczownikami szlak oczyścić na wóz z koniem udało, do samej przełęczy dociągniesz, a nikomu się o tem zwiedzieć by nie było jak. Przepenetrować się kto tam udał, jako kamień we wodę zniknął.

– Kto by tedy? Kasztelan z Podgórza?

– Ukaz wydał, by wieszać ano każdego, niech się aby przewiadywać zacznie a przewąchiwać kole kopalni – powiedziała dziewczyna. – Gada, co lud ochrania przed duchami złemi... Ale ja se miarkuję, co z dala ich trzymać chce, i tyle.

Myślał Morlaud, że być to może, jako tak właśnie się sprawa układa. W tajności kruszec a żelazo urabiać, we świat sprzedawać, a zyskiem się dzielić nie trza, ni podatku księciu płacić.

– Ale trupy żywe wyłażą? – spojrzał na dziewczynę. – Skąd wiadomo, co to akurat prawda, nie zaś bajania?

Zgaszona nieco, nie od razu Sieja odpowiedziała.

– Wąpierzy ludziska uwidzieli... Jednego nawet hegzegutor ćwiartował na placu... – rzekła nareszcie.

– Upiora?

– Upiora... darł się, kiej by człek zwyczajny, krwi tyle było... – głos jej drżał. – Chłopię to małe było, szło mu może na dziesiąty rok dopiero... Owce na zwiesnę pasał, te mu w las polazły, on za niemi... długo go nie było... Myśliwy go dopiero na leto znalazł, półżywego, schudzonego a zbiedzonego. Do wsi na rękach przyniósł. Najprzód wszystko dobrze było, malec jadł, odchował się. Gadał, co przeżył na grzybach, jagodach a robakach, wodę zaś ze strumienia pił, co to się ich bez liku z gór wysącza. Pytali go, nie uwidział aby stworów żadnych, upiorów. Przeczył. Odrapany był a odarty, atoli użarty nigdzie. Cieszyli się wszyscy, mać jego a ociec... w czas jaki potem przemieniać się począł. Najprzód dziąsły, usty a jęzor trupie mu się robić zaczęły, potem plamy szarosine, gnilne znaczy, na twarzy, szyi, rękach wystąpiły... W tajemnicy rodziciele trzymali, ale tam... Wiedzą sąsiedzi, kto na czem siedzi... Ktoś zoczył, co się malec w trupa chodzącego przemienia, do kasztelana doszło...Rozdziali go, do klatki wsadzili, siedział na rynku, bez wody a jedzenia dni wiele, w słońcu, deszczu... Aże się zgoła wreszcie przemienił w upiora, calusieńki trupio siny był... leżał jeno skulony, z sił opadły...jak go kto trącił kijem, to kwilił kiej dziecię... – łzy się pojawiły w oczach dziewczyny. – No to widowisko urządzono, cały dzień go kat rżnął a kroił, zaś gawiedź tłumnie wiwatowała...Ojca i mać jego, razem z ich malutkimi pacholętami, dla przestrogi a bezpieczeństwa w lochu na głucho zamknięto i kamieniem zamurowano... To ojca juże syn-upiór użreć zdążył, boć dwa miesiące nie przeszły przez niebo, a on żonie swej łeb roztrzaskał, krew z niej spił a mięso z niej żarł...potem takoż z maleństwami uczynił po kolei...a wycie cięgiem takie szło stamtąd żałośliwe, tak się rzucał po lochu, że szpik w kościech na galoretę wszystkim kwasił...dopiero, kiej całkiem ścichło wycie, kilofami odkuli, zajrzeli i znaleźli go martwego... Czerep na miazgę o kraty se rozbił...żona zabita i podżarta...dziateczki też...wszyscy bez kropli krwi...ale przemieniony pono nie był...

Mówić przestała. W cichości stali, straszliwą tę opowieść trawiąc, każdy w sobie.

Nareszcie Morlaud zapytał, ponurą ciszę przerywając:

– Było ich więcej? Tych upiorów?

– Jako wprzódy rzekłam, ze Skrajnicznego lasu, spod gór czasem się jaki przypałętał. Trupio sine, wychudłe, oszarpane, widno było, co umarli z kopalni to są...stąd też wyłożył se niejeden, że musi jakie dojście być do srebra...

– Takoż w lochu je murowano?

– Nie. Kasztelan srebrem płaci za każdego ubitego wąpierza, to od razu ich zabijano, czym popadło, nikt straży ni kasztelańskich smerdów nie czekał.

– A te zbieracze? Co ziela szukać w las szli? – zapytał Morlaud.

Sieja zmarszczyła czoło, jakby wspomnieć se coś próbowała.

– Kiej to było, nie pomnam dobrze – odrzekła. – Ale zanim jeszcze zabronił kasztelan roczar zbierać a sprawiać, roiło się tu od śmiałków, co to do Skrajnicznego Starolasu leźli ziele rwać. Nie bacząc na bajdy ni klechdy o czerownicy i jej sługach... Tak, wiem, Fidus! – rzuciła do chłopaka i poprawiła się. – Baczenia nie mając na niebezpieczeństwa w Skrajnicznym lesie czyhające, roczaru szukać spieszyli i się w puszczę wdzierali. Wieść niesie, co jedni kompaniją przybyli i samotrzeć aże ku górom w knieję się wspinać zamiarowali. Kiej śniegi jeno zeszły, jak w bór wleźli, to aże do jesieni ich nie było. Nareszcie wyszli, zdręczone, ale szczęśliwe, co worów natargali ponoć siła. Kaj byli, czym żyli, za wiele nie gadali, co w tajemnicy każden trzyma miejsca, gdzie roślinę był znalazł a przełazy do niej – opowiadała. – Gościowali się po karczmach a z dziewkami tańcowali. Aże wreszcie w trupy się mieniać poczęli, to ich ludziska zara na widły nakłutych do kasztelana ponieśli, coby nagrody zebrać. Ot, i tyle...

Morlaud słuchał ciekawie, lecz z trwogą. Bajań się ni gawęd nigdy nie bał, atoli z opowieści się okazywało, co sprawiedliwie dziady wszelkie gadają, jakoby w każdej z gawęd tkwi ziarno prawdy...choćby nawet od plew go niepodobna było rozróżnić.

– W bajce a legendzie ziarno prawdy tkwić będzie... – wspomniał porzekadło. – A tera nikt już tego ziela nie zbiera?

Fidus, snadź mu dąsanie obmierzło, powiedział:

– Tera wywieszą abo końmi rozwłóczą, niechbyś o krwawnicy pomyślał jeno!

– To prawda – przytwierdziła Sieja – ukazem kasztelańskim zakazano wszelkich z zielem praktyk. Kiej się po wojnie przewiedział naród, co nie trza w las łazić a życie ważyć, coby nieśmiertelnika nazbierać, łacno se wyłożyć można, co się działo...

– Rzekłaś przecie, co jeno w Skrajnicznym lesie ziele rośnie... – rzekł Morlaud – co zbieracze się w puszczę wdzierali w poszukiwaniu onej rośliny...

Patrzała na niego chwilę Sieja, potem westchnęła i uśmiechnęła się doń z politowaniem i niemal pogardą.

– Znać aniś w ramionach, ni w rozumie krzepki nie jest – wargi się jej w złośliwy uśmieszek ułożyły – wyłożę ci to przeto po raz wtóry, a pilnie ucha tera nastawiaj.

Aże się czerwony na gębie zrobił Morlaud ze sromoty a gniewu.

– Pacholęciem nie jestem – mruknął – tedy nie postępuj ze mną, kiej z...

– Ciiii! – przeszkodziła my z tym samym szydliwym wyrazem na twarzy. Fidus zachichotał pod nosem. – Czasu szkoda, słuchaj zatem, coby mi tego dla cię na pergaminie spisać nie trza było...czytać poredzisz? – zaśmiała się.

Nawet kaptur się zdawał potrząsać lekko.

„Ty zapowietrzona suko!”, zapienił się w duchu Morlaud, a już purpurą wściekłość twarz mu zalała. „Zapłacisz mi za to!...ale jeszcze nie teraz!...” Opanować się próbował, lecz daremnie. Boki niczym miechy kowalskie mu pracowały, jak u byka; głos, czy z emocji, czy w obawie, żeby znów błazna z siebie nie uczynić, w gardle mu uwiązł. Patrzący na niego na rozbawionych wyglądali.

– Cóż ci? – z trudem śmiech powstrzymując, spytała dziewczyna. – Jakbyś grudę ziemi strawić próbował...

– Pomiarkuj się... – przez zaciśnięte zęby wycedził Morlaud.

– Dajże mu spokój, Sieja – wesoło włączył się Fidus. – Przeca jucha uszami a nosem mu zara pójdzie! Skraśniał, kiej bykowe jajce na ruję!

Gruchnęli śmiechem wszyscy.

– Poniechajcie mnie, rzekę wam... – głos Morlauda niby napięta cięciwa łuku był. Wciąż dysząc ciężko, powiódł wściekłym spojrzeniem naokół, topiąc się w niemocy a wstydzie, palącymi go płomieniem, którego w końcu nie podobna będzie ugasić inaczej, niż... na myśl o rozkoszy, jaka nieuchronnie stanie się jego udziałem, zdołał się jako tako opamiętać. Poddając się pokusie, zamknął oczy i wyobraził sobie przez mgnienie pomstę, jakiej dokona na krnąbrnej dziewczynie i jej przyjaciołach... zara też udało mu się uspokoić i panowanie nad sobą zupełne odzyskać, gdy wzrok wszystkich wyczuł, ze zgrozą w jego ręce utkwiony. Za ich oczami podążywszy, zobaczył strugę krwi, spływającą z zaciśniętej na sztylecie dłoni.

– Dajże spokój – niewinnie rzekła dziewczyna. – My tak jeno, dla uciechy.... Cóż ci?

Przyglądali mu się z uwagą.

Przymusiwszy się do uśmiechu a sztylet za pas wsunąwszy, Morlaud zawinął skaleczoną dłoń w kawałek płótna i ochrypłym głosem rzekł, oczu na nich nie podnosząc:

– Błaznaście ze mnie zrobili, tom się prosto wściekł, czego się dziwicie... – odchrząknął nerwowo.

Patrzyła ciekawie na niego jeszcze chwilę Sieja, by w końcu ramionami wzruszyć i rzec:

– Dziko wyrosłe ziele...

– ...pismo rozczytać poredzę... – mruknął.

– Co?

– Pismo! – warknął, a oczy mu złością błysnęły. – Pismo czytać umiem!

– Aha... – zaskoczona dziewczyna utkwiła w nim wejrzenie – ...to...to chyba dobrze...

Jakoby we wrzątek wskoczył, fala wstydu znowu od stóp do głów Morlauda otuliła. „Pytałaś, mała żmijo!”, wściekł się w duchu. Rozróżniał omal wszystkie znaki alfabetu i gdy się śpieszyć nie musiał, umiał złożyć całe frazy. Wziąwszy głęboki oddech, już spokojnie powiedział:

– Pytałaś, azaliż pismo rozbieram...

Sieja wyglądała, jakby przypomnieć sobie musiała, o czym mowa.

– Tak...ale to...żartowałam jeno...

– Aha...

Czuł na sobie Morlaud szydliwe wejrzenia wszystkich, nawet spod kaptura, zdało mu się, docierała kpina, choć ni razu oczu człeka uwidzieć nie zdołał. Palący srom cięgiem pulsował mu na twarzy. Morlaud zrozumiał, jak bardzo się przed wszystkimi zbłaźnił. Milczał.

– Ciągnąć dalej? – zapytała dziewczyna ze złośliwym wyrazem twarzy. – Azaliż trza ci odsapnąć z namiętności?

– Mów... – wycedził przez zęby.

– Podług gadania ludzkiego, dziko wyrosłu nieśmiertelnik jeno kajś w borze głębokim znaleźć. Atoli zara po wojnie porastać on począł wszędzie, gdzie tylko w potyczkach a bitwach ludzi poginęło. Rychło takoż wieść wicher rozwiał, co rośnie roczar wszędy tam, gdzie krew ludzka a ciało w ziemię wsiąkły... Wykładasz sobie, co się działo? – głos Sieji zadrżał. – Mordowali się wzajem ludziska, a juchą gront żyźnili i flakami. Niedługo potem ukaz wydano, wszystkiego, co związane z roczarem, pod karą śmierci zakazujący. Miarkujesz tera?

Skinął głowa powoli.

– Miarkuję...

– Z roczaru wywar da się zrobić, co każdą chorobę leczy. Każdą. Trza jeno ten wywar dobrze zrobić, bo jak się coś pomyli, to cierpienia okrutne spowoduje a niechybną śmierć przyniesie. Prawią, co odpowiednio zgotowany a długo jedzony, może... – ponowne ukradkowe spojrzenie na kaptur – ...może starzenie wstrzymać, życie przedłużając.

– Żyła złota... –

– Ano... – dziewczyna spojrzała nań a opowieść szła dalej. – Otóż receptura znana jest niewielu, a ci pilnie jej strzegą. A jak się co źle uczyni przy warzeniu, w silną toksynę wywar się przemienia, który wprzódy niby uleczy chorego, by go potem do mąk a śmierci przywieść. Bywa, co zabija po miesiącu, bywa, co po kilku. Temu nie sposób zawczasu stwierdzić, z czym akurat do czynienia. Mikstura z nieśmiertelnika, trucizna, taką moc ma w sobie, co jednym ponoć kuflem wlanym kajś do studni zamkowej, w kilka księżyców wytruto mieszkańców wraz z podgrodziami dwoma. To dlatego choćby za to, cośmy se tu tera pogadali... – udającym palcem nóż, przejechała nim po szyi. – Więc nikomu pary nie puść o tem, coś tu słyszał o roczarze. Kasztelan baczenie ma, by nikt nie śmiał słowem choćby pisnąć o nieśmiertelniku. A możeś i temu nic o tym nie słyszał w swych stronach.

Usadowiwszy się na jednej ze skrzyń, Morlaud wyciągnął misternie zdobioną metalową fajkę i począł nabijać. W milczeniu, jakie zapadło, dał się słyszeć tylko cichy trzask pełgającej pochodni. Zapaliwszy od niej niewielkie łuczywo, przypalił, zaciągnął się i podał ją Fidesowi, któren, zawahawszy się wprzódy, też się zaciągnął, by zakrztusić się zara i kaszlem zanieść. Morlaud zamiarował podać fajkę kapturowi, niechby i on chciał zapalić, by przepatrzeć go przy tem, lecz rude chłopaczysko ubiegło go, podchodząc do tajemniczego człeka i podając instrument. Po chwili gdzieś z czeluści kaptura wydobył się kłąb dymu. Palili chwilę.

Piwnica napełniła się aromatycznym, przyjemnym zapachem.

Tymczasem Morlaud dobył niewielkiego bukłaka zza poły kaftana, wypił i raz jeszcze usiłował fortelem obejrzeć zakapturzą postać, i tym razem jednak mu się to nie udało.

Sieja, jedyną będąc, co palić i pić z nimi nie chciała, znalazła w koszu, których też w spichlerzu nie brakło, jabłko i gryźć je poczęła, chrupiąc. Nareszcie, gdy fajka z ręki do ręki wędrując, ostatni dym z siebie wydała, wytrzepał ją Morlaud, wyczyścił i schował. Po chwili Fidus podał mu pusty bukłak.

– Pierońsko mocne! – zagadnął chłopak. – Skąd to masz?

Morlaud nie zadał se trudu, by odrzec cokolwiek, otarł aby gębę i rozsiadłszy się wygodniej na dziewczynę spojrzał.

– Mus nam znaleźć kogo, co ten nieśmiertelnik sprawiać umie – rzekł. – Jest tu kto taki?

– Do kopalni po srebro idziemy, nie po roczar – przypomniała Sieja. – Nie potrza nam nikogo, kto zna się na tym.

– Nie przecz, żeś myślała o młodości a urodzie wiecznej...

– Nie przeczę – rzekła mu – atoli sposobu nie ma na to, by się czego zwiedzieć, gardła nie stawiając. Tu nikt nie ufa nikomu.

– A dlaczegóż ja? Czemuż to właśnie mnie o wszystkim prawisz? – Morlaud zadał pytanie, które od początku po głowie mu się tłukło. – Słusznie gadasz cięgiem, co nie lubisz mnie i nie ufasz, a naraz opowieści snujesz, za które w tych stronach wieszają. W czym rzecz?

Sieja zakłopotała się nieco.

– Widziałeś mi się kimś, kogo nająć by można, na mapy uwagę zwróciłeś, tom zmiarkowała, co czytać je potrafisz... – spojrzała mu w oczy. – Omyliłam się?

– Nie omyliłaś. Znam się na tym.

– Coś mi podszepnęło takoż, żeś nie stąd. Musiało mi to starczyć. W bór, w góry nie idzie się w pojedynkę, ludzi trza.

– A jaką pewność masz, co nie mam tu swoich kamratów i z nimi wyprawy nie planuję?

– A masz? – Sieja spojrzała na niego.

Patrzył jej chwilę w oczy, po czym westchnął i rzekł:

– Nie mam,

Dziewczyna uśmiechnęła się.

– Takem miarkowała...

– A twoi kamraci? Nie będą cię szukać? – zapytał.

– To nie są moi kamraci – odparła mu. – Kilka dni temu napotkałam ich Przy Rozstajach. To ten zajad, w którym ciebie uwidziałam... i twojego konia – zawiesiła głos i przebiła Morlauda oczami. – Z ichniego gadania wyrozumiałam, co barona jakiego napadli a okradli, którego krewny onegdaj dużo stracił w jakowejś starej kopalni, a któren miał też jakieś mapy za pazuchą, jednak z map tych niczego odczytać nie zdołali. Przystałam z nimi, zamiarując jakoś im te mapy podpatrzeć choćby, bo podebrać je nie sposób, coby Arys pomsty okrutnej na nas nie szukał zaraz. Już w Podgórzu Finet się do nas dosiadł, miał on się na mapach wyznać i odcyfrować je dla Arysa. I on jednakowoż niczego z tych pergaminów wyrozumieć nie zdołał. Jakoś zara tyś się do nas dosiadł, znajomym zrazu mnie się wydałeś, tom pewna była, co czemuś tropisz za nami, lecz tyś zara łeb, kiej żuraw zapuszczał Finetowi te mapy podejrzeć, i stanęło mi wszystko w oczach jasno.

– Rzekłaś, co niczego Finet nie wyczytał – przypomniał jej Morlaud.

– Może to być, co zełgał, udając jeno, co nie wyczytał – przytomnie stwierdziła Sieja. – Dość rzec, że namawiał Arysa, by mu ten przyzwolił owe mapy na dzień abo dwa do kogoś zabrać, kto odcyfrować by je poredził, ale do kogo musiałby on, Finet, udać się z mapami samojeden.

– Rzekł co więcej? Do kogo ma iść?

– Nic więcej.

– Arys mapy nosi przy sobie?

– Cały czas. Umyślił se, co niech aby jeno sprawę w Podgórzu skończą, to z onymi mapami znajdą w lesie przełaz ku kopalni. Abo roczar.

– Jak zamiarowałaś je zdobyć?

– Niczegom jeszcze nie umyśliła, rozeznawałam się tylko w sprawie i temu znosiłam umizgi Arysa – przyznała głosem nasączonym odrazą – gdy słabość ku mnie wykazywał. Gadał, że jeśliby przyzwolił Finetowi gdzieś z mapami się tłuc, mnie abo Koszę za nim pchnie.

– A gdyby dać mu w łeb i zabrać?

– Arys ze swojemi oprychami są na żołdzie u kasztelana – rzekł rudy Fidus – i w całym Podgórzu z bezwzględności a okrucieństwa sławni. Porżniesz ich, to wszystkich oprychów, a i smerdów zbrojnych, na karku mieć będziesz. Okradniesz, krewniaków ci żywcem ze skóry obedrą.

– W rzeczy samej – przyznała Sieja – zamiarowałam tak uczynić, żeby podejrzenie na Fineta skierować. Abo z nami go zabrać, niechby się do nas przygodził.

– To jego przyprowadzić dziś miałaś, nie mnie? – odgadł Morlaud.

– Prawda, tak planowałam uczynić, dopóki...zalotów jego nie odtrąciłam. Widzi mi się, co dumę męską, choćby i paznokciem ledwie zadrap, to i wywarem roczarowym jej nie zaleczysz – mrugnęła figlarnie okiem na Morlauda. – Prawdę rzekę?

Pewność siebie dziewczyny, która tak silnie go ku niej przyciągała, zaś burzę gniewu nagłego w jego duszy wzbudziła. Znów wolę zebrać musiał, by wrócił mu spokój, a jedynym już aby pozostało kłucie zadry w duszy mu tkwiącej, przypominającej wciąż boleśnie, co Sieja ma rację. Co uczynić, by kłucie zanikło, wiedział dobrze. To, co całe życie robił. To, co zawsze ulgę przynosiło. Lecz to potem, póki co, potrzebował jej.

– Plan jakiś nam ułożyć, to pierwsza rzecz – rzekł. – Cóż, jeśli mapy nic nie wartymi się okażą? Poniechamy wyprawy, czy prosto w las pójdziem, na własne myśliwskie zdolności się zdając?

Nie od razu Sieja odpowiedziała mu na to, brwi zmarszczywszy a w milczeniu na zakapturzonego osobnika spoglądając. Kiedy wreszcie odezwała się, głos jej mniej pewnym był, aniżeli przed chwilą:

– Jeśliby nie szło inaczej, znajdziemy...przewodnika.

– Cóżeś rzekła? Jest ktoś, kto nas ku kopalni prowadzić może?

– Że jest ktoś, kto dostać się nam do kopalni pomóc jest mocen. Ale jego usługi...bardzo kosztownymi okazać się mogą.

– Nic nie pojmuję! Jeżeli jest kto taki, to przecie nabije se sakwy srebrem, jako i my!

Zdało się, że przez moment chciała nawet dziewczyna wyłożyć mu, w czym sprawa, nim jednak usta roztworzyć zdążyła, kaptur nieznacznie się poruszył, na co, wypuszczając powietrze, nic nie rzekła.

Z pomocą przyszedł Fidus.

– Rzecz w tym, co statki a kosztowności ma ów człek w rzyci – wyjaśniał. – I w ogóle nie ma o czym gadać więcej, trza umyśleć, jak te mapy zdobyć. – Chciał uciąć wątek rudy chłopak, ale Morlaud badał dalej.

– Aleście tajemniczy, niechaj was czart owącha! – prychnął. – Czegóż może zażądać przewodnik? Pół dnia prawim, co drogę ku kopalni mus nam znać, a wy, że przewodnik, to owszem, jest jeden, ale za nic najmować się go nie da!

– Rzekłam nieszczęśliwie, to poprawię zara – powiedziała Sieja, westchnąwszy ciężko. – Prosto rzekąc, nie ma żadnego przewodnika, ale jest ktoś, komu znajome może być przejście przez las ku górom. Wątpliwym, coby pomóc nam chciał, niechby jednak zechciał, dług mielibyśmy u niego, a długów u niego żadnych mieć nie chcemy. I wierzaj mi, kiedy ci rzekę, co i ty nie chcesz. Ostawmy to zatem.

Morlaud przymusił się do chłodnego uśmiechu.

– To wielu nas jest? Was trzy i ja czwarty?

Słysząc, co nieznajomy najpewniej do nich dołączy, rudy Fidus ożywił się.

– Starczy! – zapewnił żywo. – Obmyślelim a zaplanowalim wszystko! Zapasy jadła gotowe, rynsztunek zebrany, na samo wyruszenie jeno, co jucznego się przysposobi.

– Nie tańcujże tak, kiej pierwiastka przed kupałą! – osadziła go Sieja. – Widzicie go! Wprzódy mapy nam zdobyć a dowiedzieć się z nich czego!

Nie powiedziano mu tu o wszystkim, to pewne. Dumał tera Morlaud, czy coś jeszcze wiedzieć chciał, wyszło mu jednak, co do urzeczywistnienia własnego planu, który w głowie zrodził mu się właśnie, nie trza mu nic więcej, niźli tych map nieszczęsnych.

– Wielu nas iść będzie? Wszyscy tu? – spojrzał w kierunku kaptura.

– Ja, ty, Fidus i tych dwóch, co ci broń wzięli – wyliczyła dziewczyna. – Są z nami.

– Raczej z wami...

– Nie turbuj się nimi, są z „nami”.

– Znam cię ledwie od wczoraj, wywijasz mną, kiej kukłą a traktujesz, jak pacholę jakieś – rzekł Morlaud. – Chwila nie upłynie, byś mi o swojej pogardzie a zaufania braku nie wspomniała. Pięciu was, jam sam jest. Dziwota ci, com ostrożny?

– Prawda, ostrożnym być masz prawo – przytwierdziła Sieja – lecz jeśli razem iść mamy, wierzyć nam musisz, abo tu się rozstańmy. Poza tym cztery nas jest.

– Tamten nie idzie? – skinieniem głowy wskazał na kaptur.

– Idzie w bór jeno, tam się nam drogi rozejdą.

O szczegóły zapytywać Morlaud nie zamierzał, im mniej ludzi po srebro pójdzie, tym lepiej. Poza tym było w zakapturzonej postaci coś, co napawało lękiem dziwnym a niepokojem.

– Jeszcze sprawa rozdziału łupu – powiedział. – Jakże to go dzielić będziem?

– O czym tu prawić – odparła dziewczyna – każdy z idących równą część otrzyma.

– A tamci? – Morlaud gestem wskazał na sąsiednią izbę.

– Co z nimi?

– Dostaną tyle, co my?

– Tak.

Morlaud sprzeciwić się zrazu chciał, powstrzymał się jednak, wyłożywszy se, co bez znaczenia to było. Rozważając po raz ostatni wszystko, zadowolony obserwował napięte fizjonomie Sieji i Fidusa, rad bowiem był, co tak dalece go potrzebowali. Kiedy nadejdzie pora ku temu odpowiednia, nie zawaha się tego wykorzystać. W końcu wyprostował się a rzekł wesoło:

– A niech tam! Idziem na wyprawę! Rzekliście, co wszystko macie gotowe?

– Rzekłeś! – żywo potwierdził Fidus.

– Żarcie, liny, narzędzia?

– Krom jucznych, jest wszystko – dodała Sieja. – Najmie się na samą podróż.

Podrapawszy się po brodzie, Morlaud znowu się zadumał.

– Czyli tylko tych map nam trza... – orzekł. – I prawicie, co ukraść abo i zwyczajnie po łbie dać nie sposób? Tak najłatwiej...

Dziewczyna głową pokręciła.

– Nie, jeśli każdego bandyty a zbrojnego w Podgórzu na kark se wziąć nie chcemy...

– A co wiadomo o Finecie?

– Niewiele, dopiero zamiarowałam podpatrzeć go nieco, kiejś ty się utrafił.

– ...rzekę wam, co w łeb im dać i tyle... – spróbował raz jeszcze Morlaud.

– Arys i reszta widzieli, jakeś mapy chciał podejrzeć, jużeś zabaczył? – wspomniała mu Sieja. – Wyłóż sobie, co zrobią, kiej znikną mapy, a z nimi ty i ja? Za kim tropić będą wszystkie zbiry? Arys zna tu, w Podgórzu, kąt każden a każdego żebraka. I jego wszyscy znają. Znają a boją się. Ty sakwy se napchawszy, we cztery świata strony się rozjedziesz, do swoich wrócisz abo dalej kajś wywędrujesz. Ale nam tutaj żyć, a z nami rodzinom naszym.

– Cóżeś czynić zatem zamiarowała? Miałaś plan jaki?

– Żadnego – wyznała prosto. – Powłóczyć się z nimi tylko zamiarowałam, rozeznać w sprawie.

– A co, jeślibym wam tu dziś odmówił? Żywy bym nie wyszedł?

Sieja uśmiechnęła się nieprzyjemnie.

– Musieliśmy spróbować – stwierdziła wymijająco. – Nadzieję żywię, co ani my, ani ty, nie pożałujemy.

Morlaud zmilczał, równie paskudny uśmiech na twarz przywołując.

Wtem wstał, jeszcze raz po zebranych się obejrzał, po czym, dłonie zatarłszy, zaczął:

– Skoro nikt lepszego pomysłu na zdobycie tych map nie ma, mój jest taki...

Już cichsza zaczęła się długa rozmowa...