Ale kino, dziewczyno (wersja bez fantastyki)

Nie mówiliśmy o dziewczęcości ani o kobiecości. Nie znaliśmy takich słów. Mówiliśmy: „ale kino”. To wystarczało. W tym jednym okrzyku mieściło się wszystko — zdziwienie, rozbawienie, coś na kształt pierwszego zachwytu, który jeszcze nie wiedział, czym jest.

Przedszkolne dni rozgrywały się między żywopłotami, przy drzewach z małymi, cierpkimi jabłkami. Chowaliśmy się tam całymi godzinami, znikaliśmy sobie z oczu, wracaliśmy po śladach śmiechu. Wszystko wydawało się proste i naturalne, nawet wstyd miał w sobie więcej niewinności niż ciężaru. Świat był blisko, na wyciągnięcie ręki, a rzeczy działy się jakby same — bez nazw, bez znaczeń, tylko jako obrazy.

Czasem ktoś znikał za krzakami na chwilę dłużej. Ktoś inny coś zobaczył, albo tylko mu się wydawało, i nagle padało to jedno zdanie: „ale kino”. I wszyscy wiedzieli, że wydarzyło się coś ważnego, choć nikt nie umiał powiedzieć co.

Najlepsze kino było jednak w ruchu.

Huśtawki.

Skakanka.

Gra w klasy.

Rytm, który wracał. Nogi odbijające się od ziemi. Materiał, który na moment unosił się wyżej, niż powinien. Światło łapiące się na rajstopach — gładkich, napiętych, czasem matowych, czasem błyszczących — i puszczające je zaraz potem. Wszystko działo się szybko, w krótkich ujęciach, które znikały, zanim zdążyło się je dobrze zobaczyć.

Siadało się gdzieś z boku i patrzyło.

Nie na coś jednego. Na całość.

Na ruch. Na powtarzalność. Na to, że coś się odsłania i zaraz znów ukrywa.

Uwielbiałem rajstopy. Nie wiedziałem jeszcze, dlaczego. Wiedziałem tylko, że kiedy się pojawiały — napięte na kolanach, rozciągnięte w skoku, łapiące światło — wszystko inne przestawało mieć znaczenie. To nie były jeszcze myśli, raczej przyciąganie. Coś, co kazało patrzeć dłużej niż wypadało.

W domu stał telewizor. Ciężkie pudło, które udawało okno. Odbierało Czechy, więc świat przychodził trochę przesunięty, trochę nie nasz. Siadałem na podłodze, bardzo blisko ekranu, i patrzyłem, jak kobiety poruszają się w rytmie muzyki — rajstopy, nogi, powtarzające się układy aerobiczne.

Próbowałem to przechytrzyć.

Podchodziłem bliżej.

Zaglądałem z boku. Z dołu.

Wydawało mi się, że jeśli zmienię perspektywę, zobaczę więcej. Że obraz się uchyli, zdradzi coś, czego nie widać z daleka, czego nie widać w ogóle.

Nic z tego.

Obraz pozostawał taki sam — jak spojrzenie Mony Lisy, które trafia w ciebie, gdziekolwiek staniesz. To było jedno z pierwszych odkryć: że nie wszystko daje się podejrzeć, nawet jeśli bardzo się chce.

Do szkoły poszedłem już z tym doświadczeniem patrzenia — uważnego, trochę natrętnego. Schody, korytarze, boisko. Najwięcej działo się tam, gdzie ruch wracał w rytmie. Skakanka sprawdzała się najlepiej. Wystarczyło usiąść gdzieś z boku.

Reszta działa się sama.

Skok.

Powrót.

Skok.

Materiał napinał się i rozluźniał. Światło ślizgało się po powierzchni. Kolory migały, znikały, wracały. Wszystko było na granicy widzenia — trochę za szybko, trochę za krótko — i właśnie dlatego tak mocno zostawało w pamięci. Obrazy zapadały w pamięć nie dlatego, że były zakazane, ale dlatego, że były nowe.

To było nasze małe kino.

Bez słów, bez fabuły. Złożone z ułamków sekund i rzeczy, których nie potrafiliśmy jeszcze nazwać.

Myślę, że to nie jest historia o tym, na co wtedy patrzyłem, tylko o samym patrzeniu. O chwili, w której ciekawość wyprzedza język, a ciało wie coś wcześniej niż głowa. O świecie, który odsłania się fragmentami — i nigdy do końca.

Zanim ktokolwiek usłyszał o Tarantino — ech, ten rym do „kino” — my już dawno mieliśmy swoje.

Bez wielkich słów.

Bez efektów specjalnych.

Wystarczał ruch.

Światło.

I rajstopy.

I już leciał film.

Najpiękniejszy na świecie.

Mały, cichy, trochę wstydliwy erotyk.

A potem przyszła miłość.

Platoniczna.

Cielesna.

Szczęśliwa.

Nieszczęśliwa.

I zdrada.

Ale to już materiał na inną opowieść.