Warzny problem [Artykuł]

Dziś wyjaśnię krótko kolejny zabawny błąd z kategorii „jedna litera zmienia słowo", podobny do stróżki i podobnie jak ona, zwykle nie zaznaczany przez automatyczną korektę. A rzecz ma sporo wspólnego z robieniem piwa.

 

* * *

Jeśli odmierzamy na wadze ilość, dajmy na to sypkich ziół, to co robimy? Ważymy. A jeśli wsypiemy je teraz do wody i zagotujemy aby otrzymać wyciąg, to co robimy? Czynność dzięki której doprowadzamy coś do wrzenia, to oczywiście warzenie. Czasem jeszcze można się spotkać ze słowem „war" na określenie wrzątku, od którego „warzenie" pochodzi. Obecnie słowo to jest raczej rzadkie, w znaczeniu „gotowanie" przetrwało chyba tylko jako lokalny regionalizm oraz jako określenie pewnych procesów technologicznych, przez co spotykamy się z nim tylko czasem w pewnych stałych kontekstach. Temu chyba należy przypisać przyczynę, przez którą pisarz błędnie zapisując „ważenie", nie zauważa potem, że popełnił błąd. No bo w czytaniu brzmi toto tak samo, korekta nie podkreśla, nie na co się bliżej zastanawiać.

 

Podstawowe znaczenie „warzyć" to „gotować, doprowadzać do wrzenia". Słowo pojawia się jeszcze w określeniu „warzyć się" czyli „ścinać" co można powiedzieć o przegrzanym mleku czy śmietance; w formie dokonanej mleko lub śmietana, która się od gotowania ścięła, to śmietana „zwarzona". Wspomniane konteksty w których się spotykamy z tym słowem, to „warzenie piwa", czyli jego produkcja podczas której jednym z etapów jest gotowanie słodu, oraz pochodne określenia, na przykład „nawarzyłeś sobie piwa, więc sam je teraz wypij".

Kolejny kontekst, bardziej ukryty, to „sól warzona". Czyli otrzymywana z solanki przez odparowywanie. Podczas gotowania solanki, po przekroczeniu pewnego stężenia, sól zaczyna się wytrącać w formie drobnych kryształków; lepiej rozpuszczalne inne sole mineralne pozostaną w ługu pokrystalizacyjnym. Tak otrzymuje się sól z solanek wydobywanych ze słonych źródeł, bądź z solanek po rozpuszczeniu soli kamiennej „szarej".

W ostatnich latach „warzenie" zostało nieco spopularyzowane przez książki o Harrym Potterze, gdzie co chwila czytamy o tym, jak to bohaterowie na zajęciach u Snape'a warzą jakieś eliksiry.

 

Teraz jasne stają się częste pomyłki. Jeśli ktoś napisał, że jego bohater „zwarzył w dłoni" coś, sprawdzając tylko ciężar, to znaczy, że jego bohater zrobił z tego ser. Jeśli bohater „warzył" kilka kilogramów, to znaczy, że robił z nich wywar.

 

* * *

Pręgierz niesławy

Przykłady warznego błędu w ostatnich opowiadaniach:

 

* „- Nawet się nie warz. Me owczarki nie będą jadły tego" - bo wolą cię surową

http://www.opowi.pl/granica-a35638/

 

* „Wieczorami nikt nie warzył się tam wchodzić." - bo było za zimno

http://www.opowi.pl/placzace-ptaki-a33295/

 

* „Zwarzyć również trzeba, byś zapamiętał me ziemskie miano, jakim jest Riddle Stone."

http://www.opowi.pl/przypadek-kamienia-a31266/

 

* „Wstałem i jeszcze raz rozejrzałem się uwarzenie" - oj, jednak nie uważnie

http://www.opowi.pl/wehikul-czasu-cz14-a24008/

 

* „Jak mnie prowadzili za uwarzyłem kilka słabych punktów,które przydadzą mi się przy ucieczce" - ale błędu nie zauważył

http://www.opowi.pl/sen-podswiadomosci-a14379/

Średnia ocena: 4.2  Głosów: 5

Zaloguj się, aby ocenić opowiadanie

Komentarze

  • Roze_i_bratki 21.11.2017
    Niestety, tym razem się nie popisałeś. Po uwarznym napisaniu tego komentarza, dostrzegłem podkreślenie pod moim celowym bykiem. :/ Więc cały artykuł na nic, niestety.

    Nie mówiąc już o tym, że to już było. Nie lepiej byłoby poświęcić jeden tekst wszystkim takim słowom, zamiast rozmieniać się na drobne?
  • Okropny 21.11.2017
    Uwarzny ci podkreśli, bo nie ma takiego słowa. Ale warzyć już nie podkreśli.
  • Nazareth 21.11.2017
    Albo uwarzony.
  • Roze_i_bratki 21.11.2017
    Może i nie ma, ale na pręgierzu pokazał to jako błąd. ;-;
    Mnie tam podkreśla warzyć, jeśli występuje w śmiesznym kontekście.
  • Nazareth 21.11.2017
    Roze_i_bratki bo to jest błąd, jako że nie ma, dlatego masz podkreślone XD
  • Zaciekawiony 21.11.2017
    Uwarznego nie ma w słownikach, ale już na przykład podkreślane przez autokorektę "zwarzyć się" pojawia się jako jedna z form "warzyć się".
    https://sjp.pl/zwarzy%C4%87
    https://sjp.pwn.pl/sjp/zwarzy%C4%87;2547562
  • Nazareth 21.11.2017
    Zaciekawiony "uwarzonego" nie będzie w slowniku bo to forma dokonana czasownika "warzyć" w dopełniaczu. Analogicznie nie będzie "ugotowanego". W słowniku podaje się bezokoliczniki zostawiając fleksję w gestii użytkownika.
  • illibro 21.11.2017
    Słowo "Warzone" zawsze kojarzyło mi się ze strefą wojny ;) War Zone;) Rozbudziłeś we mnie ciekawość etymologii tego słowa. War - wojna,wojna to kocioł(np Bałkański) Ciekawe, ciekawe.
  • Okropny 21.11.2017
    Też zawsze specjalnie wkurwialem ludzi czytając tytuły gier, np Warzone właśnie, przez ż, nie łor zoun ;)

    Daj znać, jak coś znajdziesz, wg mnie ten kocioł bałkański to strzał w ciemno i z tym kotłem tam chodzi o to, że tam się ciągle wszystko miesza, gotuje i kipi, jak w kotle.
  • illibro 21.11.2017
    Okropny Jak na wojnie ;)
  • Nazareth 21.11.2017
    Tekst spoko, tylko jedna uwaga. Regionalizmy są zawsze lokalne, jako że występują w konkretnym regionie. Pleonazmy to prawdziwa plaga na opowi, możesz o tym napisać kolejny artykuł ;)
  • Zaciekawiony 21.11.2017
    Nazareth
    Dzięki. Trudniej wyjaśnić zasady rozpoznawania pleonazmów, jeśli ktoś się nie orientuje, że dwa słowa mają podobne znaczenie, to nie zauważy potrzeby sprawdzania w słowniku. Ale o paru nagminnych przykładach, jak np. "zjeżdżał w dół" coś by można skrobnąć.
  • Agnieszka Gu 22.11.2017
    Ot i kolejna ciekawostka omówiona.
    Twoje artykuły uzmysławiają mi, jaką czujność należy zachować przy pisaniu ;)
    Dzięki. Pozdrawiam.
  • Krtawy dwa lata temu
    Takich pleonazmów ("zjeżdżał w dół") jest mnóstwo: "poszedł na piechotę", "zabił na śmierć", "kontynuować dalej", "kopnął nogą", "demokracja ludowa".

Napisz komentarz

Zaloguj się, aby mieć możliwość komentowania