Sklep rzeczy utraconych - rozdział 95
Eveline zeszła z wieży z księgą kupca schowaną w torbie. Vaelen czekał przy kamiennym krzyżu. Oglądał miejsce, w które trafiło wyładowanie z pistoletu. Lewe ramię krzyża leżało pod murem, a na pozostałej części kamienia widniała ciemna, gładka smuga.
— Przy spuście był znak warsztatu — powiedziała Eveline. — Na twoim pistolecie nie ma żadnego.
Vaelen odwrócił głowę.
— Przyjrzałaś mu się?
— Nie dość dobrze, ale sam pistolet wyglądał niemal identycznie.
Przesunął palcem po odłupanej krawędzi krzyża.
— Takiej broni nikt już nie powinien umieć wytwarzać.
Vaelen wyprostował się i popatrzył w stronę drogi, którą odjechał jeździec.
— Odzyskam medalion.
— Wiem.
Grijs czekał z końmi. Koen kończył wycierać miecz wyciągnięty z wody. Miał przemoczony rękaw i błoto na jednym kolanie, ale starannie usuwał piasek spomiędzy jelca a klingi.
— Komora jest zaraz za zakrętem — powiedział, kiedy Eveline do nich podeszła.
Przeprowadzili konie przez bród. Woda sięgała zwierzętom poniżej kolan, lecz dno było nierówne. Koń Eveline potknął się na jednym z kamieni i szarpnął wodzami. Zimna woda bryznęła jej na buty. Dopiero po kilku krokach zwierzę odzyskało równowagę.
Za brodem droga wznosiła się łagodnie między olchami.
Komora celna stała po lewej stronie, za niskim kamiennym murem. Był to niewielki budynek z ciemnego kamienia, z zatartym herbem nad wejściem i wąskimi oknami. Przed nim rozciągał się plac przecięty głębokimi koleinami, które znikały za zakrętem drogi.
Nie było żadnego wozu.
Grijs przykucnął przy koleinach. Ziemia na ich brzegach pozostawała wilgotna.
— Niedawno tędy jechali.
Pod ścianą stały trzy puste beczki, a obok nich leżała porzucona wiązka słomy. Dalej, pod daszkiem wspartym na dwóch drewnianych słupach, znajdowała się duża waga najazdowa. Jej platforma była połączona żelaznymi cięgnami z mechanizmem ukrytym w kamiennej obudowie.
Eveline zatrzymała się przy wadze. Mechanizm zabezpieczały dwie ołowiane plomby z pieczęcią urzędu. Drut jednej z nich był przecięty i ponownie skręcony przy samym otworze.
Poszła za Vaelenem do drzwi komory.
Otworzył im niski mężczyzna w poplamionej kamizelce. Miał siwiejące włosy i pióro zatknięte za uchem. Za jego plecami Eveline dostrzegła biurko zastawione księgami.
— Komora dziś nie przyjmuje.
— Interesuje nas jeden transport — powiedziała Eveline.
Mężczyzna przeniósł wzrok na Vaelena, a potem na Grijsa stojącego przy koniach.
— Bez upoważnienia niczego nie pokażę.
Zaczął zamykać drzwi, lecz Vaelen postawił stopę na progu.
— Jak się pan nazywa?
— Lordzie Vaelen — odezwała się Eveline. — Proszę.
Vaelen obejrzał się na nią i cofnął nogę.
— Kiedy ostatnio kontrolowano wagę? — zapytała urzędnika Eveline.
— Na początku roku.
— Po wymianie plomby?
Urzędnik wyjrzał na plac.
— Nikt jej nie wymieniał.
Eveline wskazała wagę pod daszkiem.
— Drut jest przecięty. Ktoś skręcił go ponownie, ale uszkodzenie pozostało widoczne.
Mężczyzna wyszedł na próg i podszedł kilka kroków. Obejrzał plombę, po czym zasłonił ją dłonią.
— Nie wiem, kto przy tym majstrował.
— A kto podpisuje protokoły ważenia?
— Ja.
— W takim razie to pan będzie tłumaczył kontrolerowi, dlaczego plomba jest przecięta.
— Chce mnie pani szantażować?
Ręka, którą zasłaniał plombę, drżała, lecz Eveline nie cofnęła żądania.
— Chcę porównać jeden zapis z księgą przewoźnika. Jeżeli wszystko się zgadza, nie będziemy panu dłużej przeszkadzać.
Urzędnik zacisnął usta i ruszył z powrotem do budynku.
— Tylko jeden transport. I niczego pani nie wyniesie.
Eveline weszła za nim. Vaelen przepuścił ją w drzwiach, lecz sam pozostał blisko wejścia.
***
W komorze pachniało wilgotnym papierem i zimnym popiołem. Przy ścianie stał żelazny piecyk, obok niego dwa krzesła. Na półkach ustawiono księgi związane sznurkami, a nad biurkiem wisiał kalendarz z poprzedniego miesiąca. Urzędnik wyjął opasły tom i położył go przed Eveline. Podała mu datę z księgi kupca, a on odnalazł odpowiednią stronę.
— Trzy wozy. Ładunek mieszany. Sól północna.
Eveline rozłożyła obok księgę zabraną z wieży. Zgadzała się data, liczba wozów i znak przewoźnika. Komora zapisała przejazd, którego obserwator na wieży nie zaznaczył na słupie.
— Kto nacina słup na wieży? — zapytała.
— Ludzie przewoźnika. Liczą wozy, żeby woźnice nie przewozili niczego na własną rękę.
W rubryce dotyczącej masy zauważyła jeszcze jedną różnicę. Przytrzymała prawą dłonią sztywną okładkę, żeby księga się nie zamknęła. Dopiero gdy papier zaczął się unosić, zauważyła, że palce zsunęły jej się z brzegu. Poprawiła je lewą ręką i wróciła do zapisów.
Sprawdziła, czy w księdze celnej podano wagę samych towarów. Odrębna kolumna zawierała masę pustych wozów, odjętą już od wyniku ważenia. Mimo to różnica pozostawała znaczna.
— Pańska waga pokazała więcej, niż kupiec zadeklarował — powiedziała.
— Nie odpowiadam za cudze zapiski.
Opłatę naliczono od wyniku ważenia, nie od deklaracji. Eveline przesunęła palcem po taryfie umieszczonej na końcu księgi. Przy srebrze widniała znacznie wyższa stawka.
— Kupiec skupował srebro w okolicznych osadach. Może wywoził je jako sól.
Mężczyzna wyjął pióro zza ucha i obrócił je w palcach.
— Nie otwieramy każdej skrzyni. W deklaracji wpisano sól. Ja tylko ważę wozy.
Eveline przyjrzała się jego podpisowi. Znajdował się zarówno pod wynikiem ważenia, jak i pod naliczoną opłatą. Nie skomentowała tego. Odszukała pozostałe transporty kupca.
— Mówiłem: jeden transport.
— Jeśli pozostałe się zgadzają, będzie pan miał dowód, że waga działała.
Urzędnik nie odpowiedział. Eveline przepisała liczby do notesu. Przy większości transportów waga ładunku zgadzała się w obu księgach. Przy trzech dostawach soli północnej różnica była znaczna.
— Chciałabym zobaczyć, jak działa waga.
Urzędnik zamknął księgę, wstał od biurka i zaprowadził ich pod daszek, gdzie stała waga.
***
Urzędnik otworzył niewielkie drzwiczki w kamiennej obudowie wagi. W środku znajdowała się długa dźwignia, szereg ciężarków i metalowa wskazówka przesuwająca się po podziałce.
— Wóz wjeżdża na platformę, ustawiamy ciężarki i odczytujemy wynik.
Poruszył dźwignią. Wskazówka drgnęła, ale nie wróciła dokładnie na środek. Spróbował ponownie, tym razem mocniej. Metal zazgrzytał.
— Zacięła się — mruknął.
Eveline przyjrzała się cięgnom. Jeden z ciężarków pozostawał nieruchomy, choć pozostałe przesuwały się wraz z dźwignią. Zanim urzędnik zdążył sięgnąć do obudowy, wsunęła lewą dłoń za metalową osłonę i nacisnęła ukryty zatrzask. Poczuła pod palcami opór sprężyny, a potem krótki przeskok. Ciężarek opadł ze szczękiem. Dopiero teraz dźwignia przesunęła się do końca, a wskazówka wróciła do zera.
— Skąd pani wiedziała? — zapytał urzędnik.
Eveline cofnęła rękę. Dopiero teraz dostrzegła wąski pręt biegnący od zatrzasku do dźwigni. Był niemal całkowicie zasłonięty.
— Ten ciężarek się nie poruszał.
— To blokada przeciążenia. Zwykle zwalnia się ją od spodu.
Mężczyzna jeszcze raz poruszył dźwignią. Teraz wszystko działało prawidłowo.
Spróbowała odtworzyć w myślach ruch, który właśnie wykonała. Odsunęła się od mechanizmu. Urzędnik zamknął drzwiczki i wrócił do komory, narzekając na konieczność kolejnego smarowania cięgien. Eveline poszła za nim.
***
Eveline usiadła z powrotem przy biurku. Zacięta blokada nie wyjaśniała różnic w zapisach. Nie wiedziała jednak, czy podczas tamtych transportów waga działała prawidłowo.
Vaelen pochylił się nad notesem.
— Ile się nie zgadza?
Wskazała mu obliczenia.
— Raz uznałabym to za pomyłkę, ale nie trzy razy.
— Jeździec jest dalej z każdą przewróconą stroną — przypomniał Vaelen.
— Jeszcze jedna księga.
Urzędnik siedział przy sąsiednim biurku i zajmował się korespondencją. Eveline widziała jednak, że dawno nie przewrócił strony.
— Czy prowadzicie osobne rachunki za postój i rozładunek? — zapytała.
Mężczyzna wskazał dolną półkę.
— Wydatki są w cienkiej księdze.
Tym razem Eveline sama po nią sięgnęła. Większość zapisów dotyczyła zwyczajnych spraw: owsa dla koni, naprawy dyszla, wynagrodzenia dwóch tragarzy. Przy niektórych widniały nazwiska ludzi, którzy przyjęli zapłatę. Wróciła do daty transportu bez kreski na słupie.
Pod rachunkiem za naprawę koła znajdował się jeszcze jeden wpis.
„Za opiekę nad chorym z transportu”. Obok zapisano kwotę i nazwisko kobiety z pobliskiej wsi.
— Kto to był? — zapytała, wskazując wpis.
Urzędnik wstał i podszedł do biurka.
— Robotnik. Przygnietli mu rękę skrzynią, tak przynajmniej mówili. Nie mógł jechać dalej.
— Zostawili go tutaj?
— Nie u mnie. Przewoźnik zostawił zapłatę dla kobiety ze wsi, a ja musiałem ją gdzieś zapisać. Na tym moja rola się skończyła.
Eveline przepisała do notesu nazwisko kobiety, nazwę wsi, datę i kwotę. Zamknęła księgę i podziękowała urzędnikowi. Ten odprowadził ją do drzwi, wyraźnie zadowolony, że wreszcie wychodzi.
Na placu Grijs czekał przy koniach. Eveline pokazała mu nazwę wsi, a on rozłożył mapę i odnalazł drogę odchodzącą od traktu na wschód.
— Niedaleko. Powinniśmy dotrzeć przed zmrokiem.
Koen podszedł bliżej, prowadząc konia Grijsa.
— Kogo szukamy?
— Kobiety, która przyjęła rannego robotnika. Urzędnik mówi, że przygniotła mu rękę skrzynia.
Koen znieruchomiał.
— Nie skrzynia. Koło wozu, jeszcze w młynie. To on.
Vaelen przytrzymał jej strzemię, kiedy wsiadała. Eveline skierowała konia na wschód.
Napisz komentarz
Zaloguj się, aby mieć możliwość komentowania